گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٩

تكبر

آيهء 74 سورهء ص مىفرمايد :

« إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَ كَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ » ؛

جز ابليس كه استكبار نمود و در زمره كافران قرار گرفت .

مخالفت ابليس را در برابر فرمان خدا استكبار ذكر مىنمايد .

آيه 39 سوره قصص مىفرمايد :

« وَ اسْتَكْبَرَ هُوَ وَ جُنُودُهُ فِى الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ » ؛

فرعون خود و لشكريانش در زمين - در مقابل دعوت حضرت موسى - استكبار ورزيدند .

از امام زين العابدين عليه السلام نقل شده است كه فرمود :

فَأَوَّلُ مَا عُصِيَ اللَّهُ بِهِ الْكِبْر ؛

اولين چيزى كه بدان نافرمانى و معصيت پروردگار متعال انجام گرفت ، كبر بود .

حكيمى از حضرت صادق عليه السلام سؤال كرد : كمترين الحاد - انحراف در عقيده - چيست ؟

حضرت مىفرمايد :

إِنَّ الْكِبْرَ أَدْنَاهُ ؛

كمترين الحاد تكبر است .

تكبر انحراف از طريق مستقيم است ؛ آن هم تكبر در برابر ( اللَّه ) و رسالت و دستورات الهى ؛ اما كبر بر بندگان خدا نيز از صفات زشت است و اگر به مرحله ظهور و عمل برسد ، از گناهان كبيره است .

گفتيم كه كبر به عنوان يك صفت درونى از رذايل اخلاقى محسوب مىشود ، لكن بروز و تجلى آن صفت در مقام عمل - كه همان تكبر و استكبار است - اگر در برابر خداوند باشد ، در اين صورت موجب كفر است و چنان كه در مقابل بندگان خدا باشد و با ظهور و تجلى آن انسان مرتكب گناهان شود ، نتيجه آن فسق است . بنا بر اين ، كبر -