گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٨٧
نفس منيب
روز قيامت كه مال و فرزندان براى انسان سودى نخواهد داشت جز آن كس كه با قلب سليم به پيشگاه خداوندى وارد شود .
سليم يكى از صفات قلب است و قلب سليم قلبى است كه از انحراف و عقايد خلاف سالم باشد ، و از امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرمودند :
قلب سليم قلبى است كه در آن غير از اللَّه چيزى نباشد .
و در اين صورت ، نفس داراى يكى از مهم‌ترين مراحل كمال است كه انسان غير از حبّ « اللَّه » هيچ علاقهء ديگرى نداشته باشد و در قلب او فقط « اللَّه » باشد .
و در روايت ديگرى از پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله نقل شده است كه فرمود :
ما يؤمن أحدكم حتّى يكون النبىّ أحبّ إليه من أبيه و امّه و ولده و ماله ؛
ايمان انسان به حد كمال نمىرسد ، مگر آن كه پيامبر در نزد او از پدر ، مادر و فرزندان و مال و جان او محبوب‌تر باشد .
بنا بر اين ، نفس سليم نفسى است كه غير از خدا و كسانى كه آنها به خاطر خدا مورد محبت انسان هستند ، در آن وجود نداشته باشد .
نفس منيب
نفس منيب
حالت ديگر قلب و نفس ، منيب است كه قلب منيب يا نفس منيبيه مىگويند ؛ يعنى قلب و نفسى كه پيوسته رجوع به خدا داشته باشد . در قرآن كريم مىفرمايد :
« مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَ جَاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ » ؛
كسى كه در حال خلوت از خداوند مىترسد و قلبى منيب را به پيشگاه خداوند آورده است .
ترسيدن از خدا در خلوت يكى از مهم‌ترين حالات قلب است ؛ يعنى نفس و قلب تا آن‌جا خدا را شناخته كه خلوت و جلوت براى او فرقى ندارد . هيچ كس هم نباشد ، خوف « اللَّه » در او هست ؛ بر خلاف برخى قلب‌ها كه در حضور مردم و در صورت