گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٦

26 . اخلاق اسلامى ( ابزار تقويت روح )

يكى از مفاهيم « جهاد فى سبيل اللَّه » - كه در آيات قرآن مكرر از آن ياد شده است - دقت در خويشتن و زدودن رذايل اخلاقى از وجود خويش است . خداوند در مزرعه وجود انسان آن قدر خار و خاشاك و همچنين بذرهاى گل و گياه افشانده است كه با مختصرى آبيارى همه رشد مىكنند و نمو مىيابند . اين‌جاست كه انسان بايد خيلى دقيق و عميق باشد و در اصلاح و تربيت اين بذر بكوشد .

يكى از ويژگىهاى درس ما همين است . در دانشگاه‌هاى دنيا درس اخلاق نيست .

در دانشگاه‌هاى دنيا درس دين و مذهب و تقوا نيست . دنيا از مذهب غفلت كرده است .

اولين مرحله براى كسى كه مىخواهد قدم در راه كمال انسانيت بگذارد و متخلق به اخلاق اللَّه گردد ، ترك معصيت است . علماى اخلاق مراحل كمال را تخليه ، تحليه و آنگه تجليه ذكر كرده‌اند .

انسان نخست بايد خانه را آب و جارو كند تا بتوند در آن فرش گسترده و چراغ روشن نمايد .

تا خانه دل را از معاصى جاروب نكنيم ، نمىتوانيم در آن چراغ علم و فضيلت بيفروزيم و چنين چراغى در محيطى نامناسب بى فروغ و كمرنگ است .

در اين باره روايات متعددى وجود دارد . از آن جمله است :

كمال الجهاد فى ترك المعصية ؛

كمال جهاد انسان در ترك گناهان است .

امام سجاد چه زيبا مىفرمايد :

الهى وَ لَمْ يَزَلْ وَ لا يَزالُ مَلِكٌ كَرِيمٌ يَأْتِيكَ عَنَّا بِعَمَلٍ قَبِيحٍ ، فَلا يَمْنَعُكَ ذلِكَ ، أَنْ تَحُوطَنا بِنِعَمِكَ وَ تَتَفَضَّلْ عَلَيْنا بِآلائِك ؛

خداوندا ، گناهان بشر كه شبانه روز به سوى تو پروردگار با كرامت و بزرگوار ، صاعد است ، باعث نزول عذاب تو نخواهد شد .

زيرا تو خود فرمودى :