گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٦

20 . اخلاق اسلامى ( اقتدار روح )

20 . اخلاق اسلامى ( اقتدار روح )

20 . اخلاق اسلامى ( اقتدار روح )

مدتى است موضوع بحث ما روح است . در اين بحث در بارهء تسلط روح بر تمامى اعضا و جوارح بدن مطالبى را عنوان مىكنيم ؛ تسلطى كه شما نظير آن را در عالم خارج سراغ نداريد . اراده او نسبت به حركات و سكنات اعضا مطاع و تخلف ناپذير است .

افعال و اعمال جوارح را مىتوان به دو شاخه تقسيم نمود :

1 . افعال غير اختيارى كه صدور آنها از اختيار جوارح انسان خارج است ؛ نظير ضربان قلب ، تنفس ، ترشحات غدد و غيره .

2 . افعال اختيارى كه اعضا و جوارح به اختيار و اراده خويش آنها را انجام مىدهند ؛ مثل حركات دست و پا و قيام و قعود و غيره .

تمامى اين افعال كه افعال اختيارى خوانده مىشوند ، از « ارادة الروح » تكوّن پيدا مىكنند و علت واحده همه اين معلومات اراده روح است . ممكن نيست كه روح و نفس ، فعلى از افعال اعضا را اراده كند و آن فعل در عالم خارج تحقق نيابد . فرمان روح نسبت به اعضا همان است كه خداوند از آن اين گونه تعبير مىكند :

« إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » .

يعنى اگر چيزى را اراده كند و بگويد باش ، محققاً ايجاد خواه شد . روح « فاعل ما يشاء » است :

« يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ » .