گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٩

16 . اخلاق اسلامى ( روح ربانى )

با سوز و گداز ويژه‌اى چنين زمزمه مىكرد :

سبّوح قدّوس ربّنا و ربّ الملائكة و الروح ؛

يعنى منزه و پاكيزه است پروردگار ما و پروردگار همه ملائك و روح القدس .

مضمون اين سخن را ما نيز در تسبيحات اربعه بيان مىكنيم :

سبحان اللَّه و الحمد للَّه‌و لا إله إلّااللَّه و اللَّه اكبر .

صدا خاموش شد و ابراهيم - كه واله و شيداى اين نواى الهى شده بود - فرمود : اى صاحب صدا ، اگر يك بار ديگر اين نغمه را تكرار كنى ، ثلث گوسفندانم را - كه اين صحرا پر كرده‌اند - به تو خواهم بخشيد .

صدار بار ديگر به گوش رسيد : « سبّوح قدّوس ربّنا و ربّ الملائكة والروح » . طعم اين سخن زيبا در ذايقهء ابراهيم خليل بسيار شيرين جلوه كرد . فرمود : بار ديگر بگو ، ثلث ديگرى از گوسفندانم را به تو خواهم داد . او آواى خويش را گفت و ابراهيم تمناى خويش را تكرار كرد كه اگر باز هم بخوانى ، همه گوسفندانم از آن توست . آن زمزمه الهى تكرار شد و ابراهيم گوسفندان را رها كرد و رفت . در اين هنگام ، ابراهيم جمال صاحب نغمه را ملاحظه فرمود كه به او گفت : اى ابراهيم ، من كسى هستم كه مأمورم بدين جا بيايم و با اين آواى دل انگيز مهر و محبت تو را به خداى خويش بيازمايم . قرآن نيز مىفرمايد :

« وَ إِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّى جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَاماً قَالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِى قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظَّالِمِينَ » .

ما ابراهيم را امتحان مىكنيم نه تنها ابراهيم ، كه همه آدميان را آزمايش مىنماييم .

دار ، دار امتحان و دنيا محل آزمايش است :

« أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لَا يُفْتَنُونَ » ؛

آيا مردم گمان مىكنند كه ما آنان را به صرف اين كه بگويند ايمان آورده‌ايم وا مىگذاريم و امتحانشان نمىكنيم ؟