گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٧

11 . اخلاق اسلامى ( انشراح صدر )

« أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ » ؛

اى پيامبر گرامى ، آيا ما سينه تو را گشاده نگردانيديم و به تو شرح صدر عطا نكرديم ؟

« وَ وَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ » ؛

و آيا ما آلودگىهاى جهل را - كه لازمه طبع بشر است - از تو نزدوديم ؟

آيهء اخير نتيجه آيه اول است . تا شرح صدر نباشد ، وضع وزر نيست و تا گشادگى سينه نباشد ، زدودن بار گران گناه و جهل وجود ندارد . اولين مرحله ، در خودسازى ، تخليه است ، سپس هنگام تحليه مىرسد و آن گاه مرحله تجليه است . ابتدا بايد خانه‌ات را بروبى و غبارگيرى كنى ، سپس آن را مزين كنى و فرش بگسترانى و آن گاه به نور روشن و منور گردانى .

اين صفت شرح صدر از بهترين صفات انسانى است كه پذيرش اسلام در انسان قلب او را براى سير در نور آماده مىسازد . در اين‌جاست كه باز آيهء مكرمهء قرآن تجلى مىكند و زبان وحى با ما سخن مىگويد كه هر كه را شرح صدر دادند ، حركت او بر نور است .

در وجود انسان‌ها سه بخش تعبيه شده است كه خداوند نيز به مقتضاى اين سه بخش بر آدمى نور نازل مىكند : انسان‌ها بخش فكرى دارند و بايد بخش فكرى آنان از نور معارف و اعتقادات سرچشمه بگيرد و معتقدات آنان بر پايه نور قرآن استوار گردد . همچنين بخش اخلاقى نيز يكى از بخش‌هاى وجودى انسان است كه آن نيز بايد بر پايه نور صفات حميده متخذه از كتاب اللَّه و سنت رسول اللَّه مستحكم شود . آن گاه نوبت به بخش اعمال و افعال بدن انسان مىرسد كه اعمال آدمى نيز بايد بر پايه نور متخذه از فروع كتاب اللَّه استوار گردد .

پس بكوشيد تا شرح صدر پيدا كنيد و گمان نكنيد كه اين حالت با سهولت به دست