گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٠

9 . اخلاق اسلامى ( ارتباط علم و عمل )

كه بارها آن را شنيده‌ايد :

الْعِلْمُ نُورٌ يَقْذِفُهُ اللَّهُ فِى قَلْبِ مَنْ يَشَاء ؛

دانش الهى نورى است كه خداوند تعالى در قلب هر كه بخواهد مىافكند .

اين علم و دانش است كه توقف بر عمل و تقوا دارد . دانش‌هايى كه ما داريم ، علوم ديگرى را مىطلبد كه جز با عمل كردن به مفاد علوم اوليه ايجاد نخواهد شد و اين مطلب بيانگر آيه شريفه قرآن است كه تقوا را سبب ايجاد فرقان مىداند و فرقان را علماى اخلاقى اين گونه تعريف كرده‌اند :

الفرقان هو القوة الموجودة فى عقل الانسان و فى فكر الانسان يقدر ان يميز بتلك القوة و بتلك القدرة بين الحق و الباطل و بين العلم و الجهل ؛

فرقان قوه‌اى است كه در عقل و فكر انسان وجود دارد و آدمى با يارى اين قوّه مىتواند بين حق و باطل و علم و جهل تفاوت بگذارد و مسير زندگانى خويش را با بينش عميقى ترسيم نمايد .

انسان بايد متقى باشد تا آن نيرو و قوه الهى را پيدا كند . انسان در طول زندگى پيوسته مورد ابتلاى امور متشابه است ؛ عقايد متشابه و اعمال متشابه . آدمى با گذشت زمان ، همواره با فرقه‌ها و گروه‌هاى مختلف ، احزاب و ملل گوناگون و اديبان و مسلك‌ها و مكتب‌هاى متعددى برخورد مىنمايد كه مواجه شدن با اين‌ها پيوسته انسان را از نظر اعتقاد بر سر دو راهىهاى مخلتف قرار مىدهد . بايد نيرويى باشد كه دست آدمى را بگيرد و به سوى حق هدايتش نمايد . با استمداد از آن نيروى غيبى است كه انسان در مراحل مختلف مىتواند حق را از باطل تميز داده و مسير حق را انتخاب نمايد . آن نيروى واقعى ، علم لدنى ارزشمندى است كه در اين موارد انسان را از جهل به سوى علم و از انحراف به سوى استقامت سوق مىدهد . جملاتى را كه در ابتداى بحث متذكر شدم ، مفادش همين است . اين جملات از دعاى مكارم الاخلاق گلچين شده است كه اين دعا از ادعيه بسيار عظيم است و تمامى حوايج مادّى و معنوى ما در