گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٩٧

9 . اخلاق اسلامى ( ارتباط علم و عمل )

9 . اخلاق اسلامى ( ارتباط علم و عمل )

9 . اخلاق اسلامى ( ارتباط علم و عمل )

در متون روايات به موارد متعددى بر مىخوريم كه علم مقدم بر عمل است و مقدمه انجام عمل است . عقل سليم نيز اين مطلب را اثبات مىنمايد . تا علم نباشد ، عملى تحقق پيدا نمىكند و تا انسان دانا نباشد ، توانا نمىشود :

وَ الْعِلْمُ يَهْتِفُ بِالْعَمَل ؛

علم ، عمل را فرياد مىزند .

اين علم است كه ابتدا در صحنه دل مىنشيند ، آنگاه انسان را دعوت به عمل مىكند .

در مقابل اين روايات - كه علم را مقدم بر عمل دانسته و عمل را متوقف بر آن مىشمارد - روايات ديگرى وجود دارد كه عكس اين مطلب را اثبات مىنمايد . اين روايات ، مؤيد آن است كه عمل ، علم آور است و عمل مقدم بر علم است ؛ تقواست كه توليد علم مىكند و با عمل مىتوان به علم دست يافت .

از برخى از آيات قرآن نيز مىتوان اين معنا را دريافت :

« إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَاناً » ؛

اگر متقى باشيد ، خداوند بينشى به شما عطا خواهد كرد كه بتوانيد خير و شر را درك كنيد و بين حق و باطل تميز دهيد .

پس اگر عمل و تقوا نباشد ، فرقان و عمل به تشخيص حق و باطل هم نخواهد بود .