گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧٧

7 . اخلاق اسلامى ( هجرت از هوى تا خدا )

متقيان على عليه السلام در اين ارتباط مىفرمايد :

يقول الإنسان إنّى مهاجر و ليس بمهاجر ، فإنّ المهاجر من هاجر السيئات ، و يقول الإنسان إنّى مجاهد و ليس بمجاهد ، فإنّ المجاهد من جاهد نفسه .

انسان مىگويد من مهاجرم ، در حالى كه او مهاجر نيست ؛ زيرا مهاجر كسى است كه از بدىها هجرت كند . و انسان مىگويد من مجاهدم ، در حالى كه مجاهد نيست ؛ زيرا مجاهد كسى است كه با نفس خويش مجاهده كند .

اين سخن تكان دهنده است . هشدارى است كه امير المؤمنين به شيعيان خويش مىدهد . گاهى انسان فكر مىكند مهاجر است ، در صورتى كه پندار او خطاست و او مهاجر نيست ؛ زيرا مهاجر كسى است كه بين او و گناه فاصله افتاده است ؛ نه اين كه از وطن خويش فاصله گرفته باشد . مهاجر كسى است كه بين او و عقايد انحرافى جدايى افتاده و به عقايد حقه دست يافته باشد . مهاجر كسى است كه بين او و اخلاق رذيله سدّى ايجاد شده و او متخلق به اخلاق اللَّه گرديده باشد . گاه ديگر انسان مىپندارد مجاهد است ؛ در صورتى كه اين گونه نيست . مجاهد كسى است كه با هواى نفس خويش به جهاد برخاسته باشد :

لَاتَدَعِ النَّفْسَ وَ هَوَاهَا .

عزيزان من ، نكند اين نفس چموش را رها كنيد و اين طفل هوسباز هوسران بازيگوش را به حال خويش واگذاريد كه در اين صورت ، روزى خواهد رسيد كه مىبينيد عمر گذشته است و هنوز به جايى نرسيده‌ايد .

علامهء حلى از دانشمندان گرانقدرى است كه شيخ انصارى در كتاب مكاسب در بيان فضيلت او مىفرمايد :

علامهء حلى ، صاحب كتاب جامع المقاصد ، كسى است كه در يك طرف ايران حدود شرع مقدس را جارى و احكام الهى را پياده نمود و داراى مقام رفيعى است .