گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — الجزء ١، الصفحة ٥٩
غياثيهء منظوم
در مقالهء اوّل ، وفادارى نسبى مرعى و ملحوظ است ليكن غالبا تضييقات نظمى ، ناظم را به تلخيص و اجمال سوق داده ؛ ترتيب فصول جابجا شده ؛ برخى عناوين ادغام و برخى تفكيك و تقسيم شده‌اند و بعضى عناوين افزوده شده است . به عنوان نمونهء ميزان وفادارى ، قطعات زير را مقايسه كنيد . حروف سياه ، قسمتهايى از متن غياثيه را نشان مىدهد كه در نظم مورد اشاره قرار گرفته :
غياثيه ( مقالهء دوم ، باب ششم ) : « باب ششم در سكته : سكته مرضى مخوف است و اين علتى است كه جمله حواس را باطل گرداند و ناگاه افتد و به يك بار افتد و سبب آن مادهء بلغمى باشد كه در رهگذر روح نفسانى ، سدّهء تمام بازديد آورد و بطون دماغ را ممتلى گرداند . علامت سختى و سهلى سكته ، دشخوارى و آسانى نفس زدن است . و كف اندر سكته ، نشان زيادت شدن علت باشد .
علاج آن است كه تا پنج روز هيچ جلاب و غذا نخورد ؛ روز ششم پر مرغ به روغن ياسمين چرب كنند و به ايارهء فيقرا آلوده كنند و به گلو فرو برند تا قى كند . و جلاب انيسون و بالنگو و گل انگبين دهند و حقنه‌هاى تيز كنند و پشت او به روغن فرفيون گرم كرده ، بمالند .
و مثروديطوس و ترياك بزرگ بدهند و ماء العسل به جاى آب دهند . و زهره كلنگ به آب مرزنگوش حل كنند و اندر بينى مسكوت چكانند .
و غذا نخود آب با دارچين و فلفل و گوشت كبك و گنجشك و كبوتر دهند » .
جواهر المقال : « سكته :
چون شود باطل حواست با نفس * مضطرب گردد به دم قفس