گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٦

حلواى شكر

باب الجيم

جوز هندى

گرم است و در درجهء دوم ، خشك است در درجهء اول . صلاح او آن است كه هر دو پوست از او باز كشند . دير گوارد و باه را قوت دهد و حب القرع « 1 » را بكشد .

جوز

گرم است در درجه سيوم و خشك است در درجه دوم . زبان را گران كند و دير گوارد . دثرها « 2 » از زبان باز دارد . چون در عسل پرورد « 3 » معده و گرده را سودمند بود .

چغندر

گرم و خشك است . سدهء جگر و سپرز بگشايد .

جو سرد و خشك است .

غذاى وى كمتر از غذاى گندم است .

باب الحا

حنا

گرم و خشك است و سوختگى آتش و ورمهاى گرم را سود دارد .

حرشف -

كنگر است - اندر گرمى معتدل است و تر است اندر درجهء دوم . ادرار بول كند و عرق را خوش‌بو كند .

حمص « 4 » -

نخود است - گرم و تر است . طبيخ آن خداوندان استسقا و مفاصل و درد پشت را سود دارد و باه بيفزايد .

حرمل ؛

به پارسى او را سپند گويند . گرم و خشك است . مفاصل را سود دارد . بول و حيض را براند .

حربا ؛

گوشت او زهر « 5 » قاتل است .

حلواى عسل

گرم است . بلغم را لطيف كند . « 6 »

حلواى شكر

گرم و تر است .

( 1 ) . حب القرع : كرم كدو ( لغتنامه ) . ( 2 ) . م : دتر ؛ دثر : به فتح اول و دوم ، چرك ( لغتنامه ) . ( 3 ) . م : پرورده . ( 4 ) . حمص : به كسر اول و تشديد و كسر يا فتح ثانى . ( 5 ) . س : - باه را سود دارد و معده را تباه كند قوت هضم ببرد ، روغن بادام تلخ . . . زهر . ( 6 ) . م : - حلواى عسل . . . لطيف كند .