گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٤

تخم سداب

بنگو معتدل است در ترى و خشكى . گرمى بنشاند و درشتى زبان و رودگانى [ را ] سود دارد . بريان كرده طبع را ببندد .

مزاج او گرم و تر است . در باه بيفزايد . اگر بندق با خود دارد ، عقرب از او بگريزد .

سرد و خشك است . عقل را فاسد كند . خناق و ورم زبان آورد و ديوانگى .

اسب درد مفاصل را سودمند است چون در آن نشيند .

بول اشتر گرم و خشك است . چون بينى را بدان بشويد ، بوى ناخوش بينى را سود دارد .

بول آدمى چون با خاكستر چوب رز بياميزد و بر موضعى كه خون از او روان باشد طلا كند ، خون ببندد .

بول كودك نارسيده بر گزندگى عقرب و افعى و سگ ديوانه طلا كنند ، نافع است .

گرم و خشك است در درجهء چهارم . فالج و لقوه و سستى تنها و فراموشى نگاه دارد .

بول و حيضه را ادرار كند و راهگذار گرده بگشايد و جگر .

گرم و خشك است . بول را براند و بادها كه در شكم بود بشكند .

گرم و خشك است . كرم را بكشد . بچهء مرده را از رحم فرود آورد و مثانه را سنگ پاك كند .

گرم و تر است . باه را بيفزايد .

يعنى خرفه - سرد و تر است . تبهاى تيز [ را ] سود دارد و جگر بنشاند . سرفه كه از گرمى باشد سود دارد و شهوت باه را زيان دارد .

گرم و خشك است . فواق بلغمى را سود دارد .

( 1 ) . بندق : در برهان به ضم اول و ثالث آمده است و گويا همان فندق است . ( 2 ) . پلپل همان فلفل است .