مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥١٩
16 - سورة النحل
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُما أَبْكَمُ لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ
و پيدا كرد خداى تعالى داستان دو مرد يكى از ايشان گنگ وى را بر هيچچيز قدرت نى وَ هُوَ كَلٌّ عَلى مَوْلاهُ و وى و بال بر خويش خويش و در وى هيچ كفايت نى ، أَيْنَما يُوَجِّهْهُ لا يَأْتِ بِخَيْرٍ هر كجا فرستدش از وى آوردن خير [ ى ] و منفعتى نى . هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَ مَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ ا برابر بود « 1 » وى و آنك به عدل فرمايد ، وَ هُوَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ و وى بر راه راست راه نمايد ؛ يعنى بت كه جماد است و ناتوان ، و متصرّف در وى ديگران ، كى برابر بود با خداوندى كه فرماينده است به ايمان ، و راه نماينده است به وى به فضل و احسان . ( 76 )
وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
و مر خداى راست غيب آسمان و زمين ، وَ ما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ و نيست كار قيامت مگر چون چشم زدنى بلك « 2 » نزديكتر از اين ، إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ خداى تعالى بر هر چيزى تواناست ، و توانايى بر كمال مر او راست . ( 77 )
وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً
و خداى تعالى بيرون « 3 » آوردتان ، از شكمهاى مادرانتان ، نه علم بودتان و نه تواناييتان ؛ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ و دادتان گوشها و چشمها و دلها ، تا شكر آريت بر اين حاصلها . ( 78 )
أَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّراتٍ فِي جَوِّ السَّماءِ
ا نمىنگرند به سوى مرغان مسخّران ، در هواى آسمان ؛ ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ جز خداى تعالى نمىداردشان ، إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ اندرين آيتهاست مر قومى را كه مىآرند ايمان .
( 79 )
( 1 ) - ن : بودى . ( 2 ) - ن : بل كه . ( 3 ) - ن : برون .