مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٠.٣٦
هياشيده
كراشيده
كراشيده
، آشفته ، پريشان :
گفتند اين خوابها اى است شوريده و ما نه‌ييم دانندهء خوابهاى كراشيده ، ترجمهء قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ وَ ما نَحْنُ بِتَأْوِيلِ الْأَحْلامِ بِعالِمِينَ . ( سورهء 12 / آيهء 44 )
كنانه
كنانه
، قديمى ، كهنه :
[ گفتند ] به خداى تعالى كه تو در همان دوستى كنانه [ اى ] و خويشتن را به جوش‌آرنده به اندك بهانه [ اى ] . ترجمهء قالُوا تَاللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلالِكَ الْقَدِيمِ . ( سورهء 12 / آيهء 95 ) .
كيفتن
كيفتن
، به يك‌سو رفتن :
و فريفت‌شان ، و از دين حق به دين باطل بكيفت‌شان ؛ اين دروغ ، ايشان كه بر خداى تعالى مىگفتند و به راه باطل مىرفتند . ترجمهء وَ غَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ . ( سورهء 3 / آيهء 24 ) .
مجرگ
مجرگ
، بيگارى و سخره :
كه اگر ايشان غيب دانستندى در عذاب خواركننده يعنى مجرگ نپايستندى . ترجمهء أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهِينِ . ( سورهء 34 / آيهء 14 ) .
ناويدن
ناويدن
، بال بر هم زدن و جنبيدن و به هر سو رفتن :
أ نمىبينند مرغان را زبر سرهاى ايشان پرها باز كرده به پريدن و گاه‌گاه گرد كنند پرها را در ناويدن . ترجمهء أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صافَّاتٍ وَ يَقْبِضْنَ . ( سورهء 67 / آيهء 19 ) .
نخجير
نخجير
، حيوان درنده و وحشى :
حرام كرده شد بر شما حيوان بىبسمل مرده ، و خون روان كرده و گوشت خوك جيفه و آنچه جز بر نام خداى تعالى بسمل كرده ، و خبه شده . و به زخم چوب كشته ، و فروافتاده ، و به سرون زده ، و آنچه نخجير از وى خورده . ترجمهء حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُتَرَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ . ( سورهء 5 / آيهء 3 ) .
و چون نخجيران برانگيخته شوند ، ترجمهء وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ ، ( سورهء 81 / آيهء 5 )
وارغ
وارغ
، چوب‌بندى و چفت انگور :
و وى آن خداوندى است كه بيافريد بوستانهاى وارغ كرده و وارغ ناكرده ، يعنى انگور و مانند آن بلند كرده ، و پاليز و مانند وى بر زمين پست گسترده . ترجمهء وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوشاتٍ . ( سورهء 6 / آيهء 141 ) .
هياشيده
هياشيده
، پراكنده ، منثور :
چون بينىشان ، مرواريده هياشيده پندارىشان . إِذا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤاً مَنْثُوراً .
( سورهء 76 / آيهء 20 ) .