مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٦
6 - سورة الانعام
هر كشتى ، و دانهء هر درختى ؛ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ بيرون « 1 » آرد زنده را از مرده ، آدمى را از نطفه ، و مرغ را از مايه « 2 » ، و درخت را از دانه ؛ و مؤمن را از كافر ، و برّ را از فاجر . وَ مُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ و بيرون‌آرندهء « 6 » مرده است از زنده ، نطفه از آدمى و مايه « 7 » از مرغ و آنچه بدين ماننده ، ذلِكُمُ اللَّهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ آنست خداوند و آفريدگار ، و به معبودى سزاوار ؛ چگونه بازگردانيده مىشويت ، كه بدين خداى مىنگرويت . ( 95 )
فالِقُ الْإِصْباحِ
وى است دمانندهء سفيد دم « 3 » وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً و وى گردانيده « 4 » است شب را آرامگاه بنى آدم ؛ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْباناً و آفتاب و ماه را روان كرده « 5 » به شمار راست ، بىفزون و بىكاست ؛ ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ اينست تقدير خداوند عزيز در ملك و سلطان ، دانا به مصالح بندگان . ( 96 )
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ
و وى است آن خداوندى كه بيافريد ستارگان از بهر شما ، لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تا راه بريت به وى در تاريكىهاى دشت و دريا ؛ قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ پيدا كرديم دلالتها ، مر قومى را كه ايشان را علم‌هاست نه جهالتها . ( 97 )
وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ
و وى است آن خداوندى كه بيافريد شما را از يك‌تن و آن آدم پيامبر است ، فَمُسْتَقَرٌّ وَ مُسْتَوْدَعٌ بعض را قرارگاه رحم مادر است ، و بعض را زينهارگاه صلب پدر است ، قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ پيدا كرديم آيات وحدانيّت ، مر قومى را كه ايشان راست فهم و بصيرت . ( 98 )
وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً
و وى است آن خداى كه فرستاد از آسمان باران ،
( 1 ) - ن : برون . ( 2 ) - ن : از بيضه . ( 3 ) - ن و ت : سپيده‌دم . ( 4 ) - ن : گرداننده . ( 5 ) - ن و ت : روان كرد . ( 6 ) - ن : برون . ( 7 ) - ن : از بيضه .