مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٦
4 - سورة النساء
أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً آنهااند كه آماده كرديم به حقّ ايشان ، عذاب دردگين بدان جهان . ( 18 )
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّساءَ كَرْهاً
اى مؤمنان نشايدتان كه ميراث گيريد زنان مورث خويش را به جبر ، چنانك عادت شما بود در حال كفر ؛ وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ و كار تنگ مكنيت بر زنان كه به زنى كرديد ، لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَيْتُمُوهُنَّ تا بازستانيت بعضى از آن كابين كه به ايشان سپرديت ؛ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ مگر كه زنا كنند ، و با يافت شما ديگرى جويند . و گويند معنى آنست كه بدخويى يا دراز زبانى كنند ، آنگاه روا بود كه بدان آرى كه خويشتن را « 1 » بخرند ، و بشايد كه بگيرى بدل خلع كه بدهند . وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ و بجاى آريد با ايشان مجاملت ، و حسن معاملت ؛ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً اگر كراهيّت داريد ايشان را به سبب بدخويى ، يا زشتى يا ناكدبانويى ، بود كه كراهيّت داريت آن كارى كه نهاده بود خداى تعالى در وى خير بسيار : فرزند [ ى ] شايسته به دنيا ، يا ثواب صابران و محسنان به عقبى . ( 19 )
وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ
و اگر خواهيت كه بدل كنيت زنى بجاى زنى « 2 » به طلاق اين و نكاح آن ، وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً و داده باشيت يكى را پرى پوست گاوى زر سرخ به دستفيمان « 3 » ، فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً بازمستانيت چيزى از آن . أَ تَأْخُذُونَهُ بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبِيناً ا مىستانيتش به بهتان ، و به بزهء پيدا نه پنهان ؛ يعنى گويى از زن كارى آمد محال ، يا گويى اين كه من كردم به شريعت مباح است و حلال ؛ و هر دو سخن بهتان است ، و در وى
( 1 ) - ن : « را » ندارد . ( 2 ) - اصل : زن به جاى زن . ( 3 ) - ن و ت : بدست پيمان .