مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٥
4 - سورة النساء
و اين به ابتدا بود ، و حبس حدّ زنا بود ، و مخلص پديد آمد جلد مائة مر نامحصنان را ، و رجم « 1 » مر اهل احصان را . ( 15 )
وَ الَّذانِ يَأْتِيانِها مِنْكُمْ فَآذُوهُما
و آن مرد و زن كه زنا كنند بيازاريتشان به زفان « 2 » يعنى به ملامت و تعيير ، و گويند بيازاريت [ شان ] به زفان و دست يعنى ملامت و تعزير ، و اين به اوّل بود باز اين را نسخ آمد و تغيير . و گويند معنى آنست كه آن دو مرد كه گرد آيند به لواطت بيازاريتشان به تعزير ، و بر اين وجه اين حكم را تثبيت است و تقرير ؛ فَإِنْ تابا وَ أَصْلَحا فَأَعْرِضُوا عَنْهُما اگر توبه كنند و به صلاح آرند ، روى بگردانيت و ممانيت كه ايشان را به زفان بيازارند ، إِنَّ اللَّهَ كانَ تَوَّاباً رَحِيماً چه خداى تعالى توبه پذيرنده است ، و بر تايبان بخشاينده است . ( 16 )
إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ
توبه پذيرفتن خداى تعالى مر آنها راست كه بدى كنند به نادانى ، ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ باز از آن برگردند به زودى به توبه و پشيمانى ؛ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ آنهااند كه بپذيرد خداى تعالى توبهء ايشان ، وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً و خداى تعالى داناست از نهان و آشكار بندگان ، و حكيم است پذيرندهء توبهء سزامندان . ( 17 )
وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ
و قبول توبه نيست مر آنها را كه بديها كنند . حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ تا چون يكى از ايشان را مرگ فراز آيد « 3 » و غيب عيان شود به زفان ذكر توبه رانند ، وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ و [ نه ] آنها را كه كافر ميرند ؛ أُولئِكَ
( 1 ) - متن در اصل مغشوش بود كه از نسخ ديگر اصلاح شد . ( 2 ) - ن : به زبان . ( 3 ) - ن : فرارسد .