مدارك التنزيل وحقائق التأويل (تفسير النسفي) (تفسيرى نسفى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٦

2 - سورة البقرة

خيره شد آن كافر نابكار ، وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ و خداى تعالى راه ننمايد به حجّت مر قومى را كه مبطلند و ستمكار . ( 258 )

أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلى قَرْيَةٍ

أ شنيده‌يى خبر [ آن ] كسى كه بر دهى بگذشت و آن گذرنده گويند ارميا بود ، و درست‌تر آنست كه عزير « 1 » بود ، و آن ديه بيت المقدّس بود ، و گويند كه دير بود . وَ هِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها و وى افتاده بر سفد وى « 2 » ، يعنى سقف [ وى ] پيش فرورفته و باز ديوار فروگشته از بعد وى . قالَ أَنَّى يُحْيِي هذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِها گفت چگونه زنده كند اهل اين را خداى تعالى بعد مرگ وى ، و اين طلب دليل بر « 3 » عيانى بود نه از جهت جهل و شك [ وى ] . فَأَماتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ خداى تعالى بميرانيدش ، و از پس صدسال باز « 4 » زنده گردانيدش ؛ قالَ كَمْ لَبِثْتَ گفت چند درنگ كردى ، قالَ لَبِثْتُ يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ گفت درنگ كردم روزى ، و بنگريست « 5 » آفتاب برجاى بود گفت يا بعض از روزى . قالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عامٍ گفت نى چه درنگ كردى درين حال ، صدسال . فَانْظُرْ إِلى طَعامِكَ وَ شَرابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ بنگر به طعام و شراب خود « 6 » انجير و عصير ، كه هر دو همچنانك آورده‌اى « 7 » تازه‌اند و بىتغيير « 8 » ؛ وَ انْظُرْ إِلى حِمارِكَ و بنگر به خر خويش تا ترا خبر عيان كنيم ، وَ لِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ و تا ترا آيتى آدميان كنيم . وَ انْظُرْ إِلَى الْعِظامِ و بنگر به استخوانهاى خر به قول ابن عباس رضى اللّه عنهما كَيْفَ نُنْشِزُها چون به فتح نون خوانى و ضمّ شين وراى غير معجمه معنى اين بود كه چگونه زنده گردانمش « 9 » ، و چون به ضمّ نون

( 1 ) - اصل : عزيز بود و همچنين است نسخهء « ت » . ( 2 ) - ضبط از « ن » است . ( 3 ) - ن : « بر » ندارد . ( 4 ) - ن : « باز » ندارد . ( 5 ) - ن : بنگرست . ( 6 ) - ن و ت : خويش ( 7 ) - اصل : آورده‌اند . ( 8 ) - اصل : تغير . ( 9 ) - ن : گردانيمش .