كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٥

[ 120 ] آيهء دوّم :

عرف همين معنا را از لفظ شكار ، مىفهمند . مؤيّد آن فرمايش امام ( عليه السّلام ) است :

« در حال احرام و غير احرام پنج حيوان كشته شوند : 1 - حدات 2 - كلاغ 3 - عقرب 4 - موش 5 - سگ هار .

در روايتى ، به جاى عقرب « حيّه » يعنى « مار » ذكر شده است . از روايت مذكور استفاده مىشود كه هر حيوان آزار رساننده را بايد كشت . ابو حنيفه گفته است منظور از « صيد » حيوان وحشى است ؛ حلال گوشت باشد يا حرام گوشت .

علماى شيعه : شكار حيوان حلال گوشت را به‌طور مطلق ، حرام دانسته‌اند و از حيوانات حرام گوشت ، شكار شير ، روباه ، خرگوش ، سوسمار ، موش دوپا ، قنفذ يعنى خارپشت ، را حرام مىدانند دليل اين قول روايات فراوانى است كه از ائمّه هدى ( عليهم السّلام ) نقل شده است » . « 1 »

2 - به جاى « لا تَقْتُلُوا » ؛ « لا تذبحوا » نفرموده است ، براى اينكه « لا تَقْتُلُوا » به معناى « نكشيد » افادهء عموم انواع كشتن را مىنمايد .

اگر شخصى محرم حيوان حلال گوشتى را شكار نمايد و ذبح كند چه حكمى دارد ؟

آيا مانند حيوانى است كه شخص كافر ذبح نموده است ؟ يعنى در حكم ميته ( مردار ) مىباشد و يا آنكه مثل حيوانى است كه شخص غاصب ، ذبح نموده است ؟ ( حلال است ولى گناه و معصيت دارد ) از نظر علماى شيعه حكم مردار را دارد و پوستش با دبّاغى پاك نخواهد شد .

3 - شكار كردن در حال احرام ، حرام است ؛ چه احرام حجّ باشد و يا عمره . و چه احرام حجّ يا عمره واجب باشد ، يا احرام و عمرهء مستحبّى ، براى اينكه لفظ « لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ » « به معناى شكارى را نكشيد » عامّ مىباشد شامل تمام موارد مذكور مىگردد .

4 - جزاء و كفّاره در حال احرام ( كه بعدا مورد بحث واقع مىشود ) در همهء حالات ، واجب است . از بين بردن حيوان شكارى ، از روى عمد باشد ، يا از روى نسيان و فراموشى ، يا از روى سهو و اشتباه و خطا باشد يا در صورت عمد ، متوجّه محرم بودنش باشد و يا نباشد ، در همهء اين حالات ، جزاء واجب خواهد بود .

گروهى معتقدند : اگر كسى با تعمّد و با توجّه به اينكه در حال احرام است ، حيوانى را به قتل برساند ، كفّاره ندارد ؛ چه آنكه اين جرم به حدّى بزرگ است كه

( 1 ) . وسائل ، باب كفارات .