كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٦
چند تذكّر لازم :
السُّجُودِ « 1 » » « هنگامى كه خانهء كعبه را محلّ بازگشت و مركز امن و امان براى مردم قرار داديم ، از مقام ابراهيم ( عليه السّلام ) نمازگاهى براى خود انتخاب كنيد و ما به ابراهيم و اسمعيل امر كرديم كه خانهء مرا براى طواف‌كنندگان و مجاوران و ركوع‌كنندگان و سجده‌كنندگان ، پاك و پاكيزه كنيد » .
« بيت » : به معناى خانه است و بر اثر غلبه استعمال « علم » به « غلبهء » نام براى كعبه شده است . مانند « الثّريا » كه بر اثر زيادى استعمال ، نام براى ستاره شده و « الصّعق » كه به معناى بلندآوازه است و بر اثر غلبهء استعمال ، نام براى شخصى قرار داده شده است .
« مثابة » : در اصل از مادّهء « ثوب » به معناى بازگشت است . « مثابة » مفعول دوم براى « جعلنا » است و مفعول اوّل آن ، « بيت » مىباشد و مثابه مصدر است . و « أمنّا » نيز مفعول دوّم است و مصدر مىباشد .
« و جعلنا البيت امنا » : منظور از « امن » ، يعنى داراى امن است . مانند « رجل عدل » ؛ « مردى كه داراى عدالت است » .
بحث اينكه چگونه محلّ امن و امان است . در سابق بيان شد . آقايان نافع و ابن عامر « وَ اتَّخِذُوا » را به صيغهء ماضى « و التّخذوا » تلاوت نموده‌اند ( يعنى : بگيريد ) .
« مقام ابراهيم » : از نظر بسيارى از مفسّران مقام ابراهيم ، همان مقام معروفى است كه سنگى در آنجا موجود است و اثر پاى حضرت ابراهيم ( عليه السّلام ) در آن منقوش است و حجّاج بعد از طواف پشت آن مقام دو ركعت نماز مىگزارند ، و يا منظور تمام حرم است كه بعضى گفته‌اند ، البتّه عرفات و يا مشعر و يا منى و غير ذالك مقام نخواهد بود .
چند تذكّر لازم :
چند تذكّر لازم :
در ارتباط با آيهء فوق ، چند حكم ، لازم به يادآورى است :
1 - إستحباب تكرار حج : تكرار حجّ مستحبّ است ، به دليل كلمهء « مثابه » كه در آيه ذكر شده است و به معناى بازگشتن مىباشد و مفهوم آن مقتضى آن است كه حاجى به سوى مكه بازگردد . لذا در روايات آمده است كه در موقع بازگشت از مكّه مستحبّ است با نيّت و قصد برگشت ، آنجا را ترك نمايد . در حديثى چنين مىخوانيم : « كسى كه از مكّه بازمىگردد ، اگر نيّت زيارت خانهء خدا را در سال آينده
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 125 .