كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٤

چند حكم فقهى :

2 - از آيه استفاده مىشود كه گرفتن صدقه بر امام ، واجب است ، به دليل صيغهء امر « خذ » كه دلالت بر وجوب دارد ، در اينكه آيا بر صدقه‌دهنده واجب است كه صدقه را به سوى امام حمل نمايد و به امام برساند ، يا نه ؟ اختلاف است بعضىها گفته‌اند واجب است ، چه آنكه از لازمهء وجوب أخذ بر امام ، آنست كه مردم صدقه را به امام برسانند . مشهور آنست كه خارج ساختن صدقه از اموال ، براى مالك جايز است و حمل آن به سوى امام ، مستحبّ است ، زيرا مالك واقف‌تر از ديگران است . امّا اگر امام مطالبه نمايد ، حمل آن به سوى امام ، واجب مىباشد در فرض مطالبهء امام اگر خود مالك زكات را تفريق نمايد ، أقوى ، عدم كفايت است .

شافعى گفته است خارج نمودن زكات اموال ( باطنى ) جايز است ، تنها همين يك قول را گفته است ، و در زكات اموال ظاهرى دو قول را گفته است . در قول جديد گفته است : جايز است و در قول قديم گفته است جايز نيست .

3 - آيا درود فرستادن رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) براى مالك صدقه ( زكات ) واجب است و يا مستحب مىباشد ؟ اكثر علماى شيعه مىگويند واجب است ، اولا : به دليل قول خداوند « وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ » درود فرست بر آنها . و صيغهء امر دلالت بر وجوب دارد . پس صلوات فرستادن بر رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) واجب مىباشد . ثانيا :

« صَلِّ عَلَيْهِمْ » بر « خُذْ » يعنى گرفتن صدقه ، كه واجب است ، عطف شده است و با كلمهء « انّ » ؛ « إِنَّ صَلاتَكَ » ؛ « به راستى درود تو . . . » علّت آورده شده است و اين تعليل متضمّن لطف الهى است و لطف واجب است و رساندن لطف نيز واجب خواهد بود .

4 - عدهء ديگرى گفته‌اند درود فرستادن مستحبّ است و اين قول گفتهء علماى اهل سنّت مىباشد ، دليل آن هم اصل عدم وجوب است . و اين قول ضعيف است براى اينكه دليل بر وجوب آن‌كه موجود است ، بيان گرديد . ،

5 - اگر صلوات فرستادن رسول خدا را واجب و يا مستحبّ بدانيم ، عين آن مطلب بر امام كه جانشين رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) است و بر شخصى كه جهت جمع‌آورى زكات تلاش مىنمايد و بر فقيه كه زكات را تحويل مىگيرد ، ثابت است . و اين به دليل وجوب پيروى از رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) و حاصل شدن معناى لطف الهى مىباشد .