كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٤
احكام فقهى :
احكام فقهى :
احكام فقهى :
يك : ايمان به خدا و به هر آن چيزى كه در كتاب‌هاى الهى آمده است و صحّه گذاردن به نبوّت انبياى الهى و تصديق نمودن آنها در هر چيزى كه خبر داده‌اند .
دو : بيرون نمودن مال باوجود علاقه‌اى كه به آن هست سه احتمال دارد : يك :
اخراج مال نمايد ، از روى انگيزهء اينكه خدا را دوست مىدارد . دو : از روى انگيزه‌اى كه اعطاى مال را دوست مىدارد . سه : مال را دوست دارد . هر سه احتمال محتمل است .
احتمال اوّل بهتر است براى اينكه احتمال اوّل هر دو احتمال بعدى را نيز شامل مىشود و ديگر به اين خاطر كه احتمال اول بر قربت و اخلاص ، دلالت دارد . تفسير اكثر اين جهات خواهد آمد .
و امّا « ذَوِي الْقُرْبى » : بعضىها گفته‌اند منظور « قرابت اعطاءكننده » است يعنى :
زكات را به كسانى بدهد كه با او قرابت و خويشاوندى دارند . بنابراين زكات دادن به خويشاوندان ، ترغيب بر صلهء رحم مىباشد . بنابراين قول ، نفقه‌هاى واجب و مستحبّ و همهء كمك‌هاى بين خويشاوندان را شامل مىشود .
بعضىها گفته‌اند منظور ، قرابت و نزديك بودن با نبىّ اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) به دليل قول خداوند كه مىفرمايد : از شما مزدى نمىخواهم جز محبّت به خويشاوندان پيامبر و همين قول از امام باقر و امام صادق ( عليهما السّلام ) روايت شده است .
« و اليتيم » ؛ كودكى است كه پدر ندارد و جمع يتيم ، « يتامى » و « أيتام » مىآيد .
با آنكه « يتامى » داخل در « قربى » است ؛ در عين حال صريحا ذكر نموده است به جهت إعتناى شديدى كه به حال آنها هست .
سه : برپاداشتن نماز ، اين ستون محكم دين .
چهار : ايتاء الزكات : « پرداخت زكات » همه اتّفاق دارند بر اينكه مراد از « زكات » در آيهء « زكات » ، زكات واجب است و امّا منظور از « آتَى الْمالَ » در اوّل آيه شامل زكات واجب و غير واجب مىشود . لذا ابن عبّاس گفته است در مال ، حقوق واجبه ديگرى غير از زكات هم است . و شعبى گفته است منظور از « إعطاى مال » در آيهء اوّل ، حقوق واجبه غير از زكات است ، مانند نفقهء گرسنه‌اى كه در شرف مرگ است و نذرها و كفّاراتى كه واجب شده‌اند .
و احتمال دارد كه مراد از « زكات » در هر دو مورد ، « زكات » واجب باشد كه هدف از ذكر اوّل ، بيان مصرف آنست و هدف از مورد دوّم ، أدا نمودن زكات و ترغيب نمودن