كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٧

نكاتى چند :

به مجموع من حيث المجموع تعلّق گرفته است . نه به هر يك از اجزاء به طور تك‌تك ، به جز دعا ، بر ميت كافر ، زيرا كافر آمرزيده نمىشود و دعا براى وى عبث و بيهوده است . و نامگذارى نماز ميّت به « صلوة » از باب نامگذارى شىء است به بعضى از اجزاى آن .

فرق بين امر نمودن به مجموع و نهى و منع نمودن از مجموع ، آن است كه « امر به مجموع » ، امر بر هر يك از اجزاى آن را لازم دارد و اما « نهى از مجموع » ، نهى هر يك از اجزاى آن را لازم ندارد .

اگر بگويى امكان دارد مراد از « لا تُصَلِّ » ؛ « دعا نكن » باشد به اين معنا كه « صلوة » به معناى لغوى آن به كار رفته است ، مثل قول خداوند است كه فرموده است :

براى آنها دعا كن كه دعاى تو باعث آرامش آنها است . « 1 »

در پاسخ مىگوييم آنچه كه از « صلوة بر ميّت » در ذهن خطور مىكند ، همان نمازى است كه بيان نموديم . بنابراين بايد بر همان معنا حمل شود .

4 - از اينكه نهى و منع از نماز خواندن بر ميّت كافر را به كفر و كافر بودنشان تعليل نموده است ، استفاده مىشود كه بر هر ميّت مسلمان ، نماز خواندن واجب مىباشد و لذا نقل شده است هنگامى كه نجاشى ( پادشاه حبشه ) « 2 » از دنيا چشم بست ، رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) به خاطر اينكه در واقع « مسلمان بود بر وى نماز گزارد » نجّاشى كسى بود كه دربارهء او و يارانش چندين آيه در سورهء مائده نازل شده است و يكى از آيات اين است :

« ولى آنها را مىگويند مسيحى هستيم ، نزديك‌ترين دوستان به مؤمنان مىيابى » .

« منافقون اعتراض نمودند كه : آيا بر كافر نصرانى ، نماز خواندى ؟ پس اين آيه نازل شد :

« بعضى از اهل كتاب كسانى هستند كه به خداوند و آنچه بر شما نازل شده و آنچه بر خود آنان نازل گرديده ، ايمان دارند و در برابر فرمان خدا خاضعند » . « 3 »

( 1 ) . سورهء برائة ، آيهء 104 . ( 2 ) . نجاشى علمى است بر هر پادشاه حبشى ، همانند عنوان قيصر به پادشاهان روم و كسرى به پادشاهان عجم ، خاقان به پادشاهان ترك و فرعون به سلاطين نام پادشاهان مصر و قبط ابحر بوده است . ( 3 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 199 .