كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧٤
[ 63 ] آيهء اوّل :
امكان ندارد كه « ما » براى نفى باشد به دليل اينكه ما بعد « ما » در ما قبل آن عمل نمىشود . در آيهء مباركه مبالغه در آن است كه خواب و استراحت آنها در هنگام شب ، كم بوده است . معمولا شب وقت ثبات و آرامش است و همچنين « ذكر هجوع » كه به معناى فرار و دورى از خواب نمودن است ، شب زنده‌دارى آنها را اعلام مىنمايد .
در حديثى آمده است كه رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود : « كسى كه قيام در شب داشته باشد و بميرد ، مستحقّ بهشت خواهد بود » . مردى خدمت على ( عليه السّلام ) آمد و عرض كرد : من از نماز شب محروم هستم . در جواب فرمود ، تو مردى هستى كه گناهانت تو را در بند كشيده است » . « 1 »
نوع هفتم : احكام متفرّقه نماز
نوع هفتم : احكام متفرّقه نماز
در اين زمينه ، هفت آيه مورد توجّه است :
[ 63 ] آيهء اوّل :
[ 63 ] آيهء اوّل :
« وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها ، أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيباً » « 2 » ؛
« هنگامى كه كسى به شما تحيّت گفت ، پاسخ آن را به طرز بهترى بدهيد و يا لااقلّ به طور مساوى پاسخ بگوييد » .
اصل « تحيّة » تحيية بوده و كسرهء « ياء » به حرف ما قبل آن « ح » داده شده است . و هر دو با هم ادغام شده و « حُيِّيتُمْ » به وسيلهء تضعيف و دوچندان شدن حرف عين كلمهء متعدّى شده است . و كلمهء « با » در « بِتَحِيَّةٍ » براى اين جهت است كه بفهماند كلمهء « با » بر مصدر وارد نمىگردد و مقصود نوعى از تحيّتها است و تنوين در « بِتَحِيَّةٍ » براى نوع است و « تحيّة » از حياة مشتقّ شده است ، چه آنكه سلام كننده هنگامى كه مىگويد : « سلام عليكم » در واقع براى مخاطب ، دعا مىكند و طلب سلامتى از هر ناراحتى را مىنمايد و مردن از شديدترين ناراحتىها است . بنابراين « تحيّة » نوعى دعا خواهد بود . بايد توجّه داشت كه منظور از « حيّيتم » تنها « سلام عليكم » ؛ « سلامتى بر شما » نيست ، بلكه هر تحيّت و نيكى و احسانى را شامل مىشود ، مؤيّد اين مطلب ، روايتى است كه از علىّ بن ابراهيم در تفسير خود از امام صادق ( عليه السّلام ) نقل نموده
( 1 ) . وسائل ، باب نهم ، ابواب بقيه الصلوات المندريه ، ج 5 . ( 2 ) . سورهء نساء ، آيه 85 .