كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٣١

بحث موضوعى

بحث موضوعى

بحث موضوعى

ابن اثير مىگويد :

التلقّي هو أن يستقبل الحضري البدوي قبل وصوله إلى البلد ويخبره بكساد ما معه كذباً ، ليشتري منه سلعته بالوكس وأقل من ثمن المثل . « 1 »

وكس به معناى نقص و ضرر است و در حقيقت جملهء بعدى در نهايه تفسير وكس است .

در تعريف مزبور دو قيد ذكر شده است : يكى تقييد استقبال به حضرى و بدوى است كه دليلى ندارد ، مهم اصل استقبال و تلقى است ؛ خواه شهرى به استقبال بدوى ( بيابان نشين ) برود يا شهرى به استقبال قروى ( روستايى ) برود ، يا حضرى به استقبال حضرى ديگر برود و . . . .

قيد ديگر « ويخبره بكساد ما معه كذباً » است كه دليلى ندارد و بر خلاف ظواهر نصوص و فتاواى قوم است و اصولًا استقبال با اين قيد حرام است ، نه مكروه . و شايد فتواى اهل سنّت به حرمت تلقى ركبان به اين جهت باشد . بنابراين ، تعريف صحيح آن است كه مرحوم شهيد ثانى در مسالك آورده است :

التلقّي الخروج إلى الركب القاصد إلى بلد للبيع عليهم أو الشراء منهم . « 2 »

امام راحل نيز در متن تحرير چنين آورده است :

واستقبالهم للبيع عليهم أو الشراء منهم قبل وصولهم إلى البلد .

جملهء حضرت امام تفسير تلقّى ركبان و قوافل است و افزودن قوافل براى اين است كه اختصاص به ركبان و فرسان ( سواره‌ها ، اعم از شتر سوار يا اسب سوار ) ندارد بلكه مطلق قافله‌ها را كه مال التجاره حمل مىكنند و آن را از نقطه‌اى به نقطه ديگر مىبرند شامل مىشود .

بنابراين تلقى ركبان يعنى به استقبال قافله‌ها رفتن تا در وسط راه و قبل از رسيدن به

( 1 ) . النهايه ، ابن اثير ، ج 4 ، ص 266 . ( 2 ) . مسالك الافهام ، ج 3 ، ص 189 .