كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٥
بخش پنجم : حكم عكاسى و فيلم‌بردارى
چند فرع
قبل از بيان بخش‌هاى بعدى مسأله دوازدهم ، چند فرع مهم دربارهء انواع گوناگون تصوير ، و تصوير انواعى از موجودات بيان مىشود :
فرع اوّل : حكم عكس‌بردارى و فيلم‌بردارى با دوربين ذكر شد ؛ حال اگر دستگاه خودكارى ساخته شده باشد براى ايجاد صور مجسمه - هر نوع مجسمه‌اى كه باشد ، مجسمه كامل انسان يا حيوان ، مجسمه‌هاى عروسكى ، اسباب بازى كودكان ، خوراكىها و . . . - و نقش انسان فقط تأمين مواد لازم براى دستگاه و روشن كردن آن باشد ، آيا اين نوع از ايجاد و صنعت مجسّمه حرام است يا فقط مجسمه‌هايى كه با دست انسان مكلّف ساخته مىشود حرام است ؟
آنچه در مورد گرفتن عكس با دوربين ذكر شد در مورد صنعت مجسمه با دستگاه نيز مطرح است و نظر دو فقيه بزرگوار ، يعنى امام راحل و آيت الله خوئى ( رحمه الله ) اين است كه اشكالى ندارد ، زيرا بر اين امر ، تصوير و تمثيل اطلاق نمىشود تا مشمول روايات حرمت اين دو عنوان باشد . « 1 »
فرع دوم : گاهى شخص معينى تصوير و مجسمه كامل موجودى را مىسازد ، چنين تصوير و تمثيلى قطعاً مشمول ادلّهء تحريم تمثيل است ، ولى گاهى دو يا چند نفر مشتركاً مجسمه‌اى را ايجاد مىكنند ، مثلًا يكى اجزاى تمثال را مىسازد و ديگرى آنها را به هم ضميمه مىكند ؛ آيا اين نيز حرام است يا نه ؟
از سخنان امام راحل در مكاسب محرّمه به دست مىآيد كه حرام نيست . وى صريحاً مىفرمايد :
لو اشترك إثنان أو أكثر في عمل صورة فالظاهر قصور الأدلّة عن إثبات الحرمة لفعل كلّ من الفاعلين أو أكثر . « 2 »
منشأ بحث ، عنوان « مَن صوّر صورة » يا « مَن مثّل مثالًا » يا « مَن صوّر التماثيل » و مانند
( 1 ) . ر . ك : همان ، ص 270 . ( 2 ) . المكاسب المحرمه ، ج 1 ، ص 278 .