كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٢

بخش سوم : تصوير غير حيوانات

فتوا به دلايل متعددى مىتوان استدلال كرد :

1 . عمومات و مطلقات آيات و روايات فراوانى كه در مورد طلب روزى و كسب مال از هر طريق وارد شده است و بر جواز آن دلالت دارد . تنها مواردى كه حرمت آن مدلّل شده از اين عمومات خارج است و نسبت به تصوير غير حيوانات شك داريم كه در اين صورت به عمومات و اطلاقات كتاب و سنّت تمسك مىكنيم و به اين نتيجه مىرسيم كه امرار معاش از طريق ساختن اين تصاوير و فروش آنها يا اجير شدن بر عمل آنها جايز است .

2 . روايات خاصه : در خصوص تصوير و تمثال غير حيوان ، رواياتى در منابع شيعه و سنى وجود دارد كه بر جواز آن دلالت دارند ، و آن روايات عبارت است از :

موثقهء ابوالعباس :

عن أبى عبدالله ( ع ) فى قول الله عزّ وجلّ :

يعملون له ما يشاء من محاريب وتماثيل .

فقال :

« والله ما هي تماثيل الرجال والنساء ولكنّها الشجر و شبهه » . « 1 »

صحيحهء زراره :

عن أبى جعفر ( ع ) قال :

« لا بأس بتماثيل الشجر

» . « 2 »

صحيحهء محمد بن مسلم :

قال : سألت أبا عبدالله ( ع ) عن تماثيل الشجر والشمس والقمر ، فقال :

« لا بأس ما لم يكن شيئاً من الحيوان » . « 3 »

ما به بركت اين روايات خاصه مطلقات حرمت تصوير را تقييد مىكنيم و بر تصوير حيوانات حمل مىكنيم و بر فرض تعارض و تساقط ، نوبت به عمومات و مطلقات اوليه مىرسد كه در دليل اوّل اشاره شد . يا مىتوان گفت قبل از تساقط ، روايات جواز ، موافق كتاب و سنّت هستند و بر روايات منع مقدم مىشوند .

3 . سيرهء مستمره .

( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 296 ، ح 1 . ( 2 ) . همان ، ح 2 . ( 3 ) . همان ، ح 3 .