كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٨

استثناى دوم ، خريد و فروش بردة كافر « 1 »

باب از ابواب كتاب تجارت آمده است . « 1 » براى نمونه در صحيحه رفاعه ميخوانيم :

لا بأس بشرائهم . « 2 »

در روايت ابراهيم بن عبدالحميد ميخوانيم :

اشترهنّ وبعهنّ ؛ « 3 »

كنيزهاى رومى را ميتوانى خريدارى كنى و بفروشى .

در مقابل مشهور مرحوم كاشف الغطاء و شاگردش مرحوم صاحب مفتاح الكرامه « 4 » و به پيروى از اين دو ، مرحوم صاحب جواهر « 5 » در خصوص مرتد فطرى با مشهور مخالفت كرده است و در بيع آن شبهه دارد . تعبير وى اين است :

أمّا المرتدّ عن فطرة فالمتّجه عدم جواز التكسّب به بناءً علي عدم قبول توبته ظاهراً وباطناً ولعلّ من جوّز بيعه كالمحقّق الثاني . . . بناه علي قبول توبته باطناً

. شبهات اين دسته چند امر است كه در اينجا آنها را بيان ميكنيم و پاسخ ميدهيم :

1 . كافر از اعيان نجسه است ، همين جهت مانع از جواز معامله او است .

پاسخ : تاكنون بارها بيان شد كه عين نجس بودن مانع از جواز معامله نيست .

2 . صحت انتفاع از عين نجس ، متوقف است بر قابل تطهير بودن ، و قبول تطهير در مرتدّ فطرى موقوف به قبول توبه است و توبه او قبول نيست تا قابل تطهير و در نهايت قابل انتفاع باشد .

پاسخ : بعضى از اعيان نجسه فايدهاش متوقف بر طهارت است ، مثل خمر كه تا سركه نشود قابل انتفاع نيست . ولى همه آنها چنين نيستند و بدون طهارت هم قابل انتفاع‌اند ، مثل انواع سگها و مملوك كافر كه قبلًا در دليل سوم مشهور به منافع آن اشاره شد .

4 . مهمترين شبهه اين است كه مرتدّ فطرى در معرض قتل است ، « 6 » بنابراين از ماليت


( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 18 ، ص 243 - 245 ، باب 1 و 2 . ( 2 ) . همان ، ص 245 ، ح 1 . ( 3 ) . همان ، ح 2 . ( 4 ) . مفتاح الكرامه ، ج 12 ، ص 39 . ( 5 ) جواهر الكلام ، ج 22 ، ص 8 . ( 6 ) . يعنى هرچه زودتر بايد اعدام شود .