مسند الإمام المجتبى (ع) (مسند امام مجتبى ع) (فارسى) — الصفحة ٦٣٧
سخنان امام عليه السلام دربارهء عقل
پرسيد : پس مشقّت چيست ؟
گفت : متوسل شدن به كسى كه تو را امان ندهد و چشم داشتن به چيزى كه تو را بىنياز نسازد .
فرمود : نادانى چيست ؟
عرض كرد : پيش از آن‌كه زمينه فراهم شود ، بر فرصت پيشى گرفته و بر انجام كارى بشتابى ! درحالى كه خوددارى از جواب و خاموشى در موارد زيادى ، بهترين يار و ياور است هرچند كه فصيح و چيره‌زبان باشى !
پس از اين پرسش و پاسخ ، اميرالمؤمنين عليه السلام روبه پسرش حسين عليه السلام كرد و فرمود :
پسرم ! آقايى و بزرگى به چيست ؟
عرض كرد : نيكى و احسان به فاميل و بستگان و تحمل خسارت آن‌ها .
فرمود : پس بىنيازى چيست ؟
گفت : آرزو و توقعات را كم‌كردن و به مقدار كفايت بسنده نمودن .
پرسيد : فقر و نيازمندى چيست ؟
جواب داد : چشم طمع به ديگران داشتن و شدت نااميدى
فرمود : فرومايگى چيست ؟
عرض كرد : در سنگر داشتن خود و تسليم‌كردن آبرو و ناموس به غير .
پرسيد : كج‌خويى چيست ؟
عرض كرد : دشمنى با فرمانده خود و كسى كه توان سود و زيان تو