مبانى تشيع در منابع تسنن (فارسى) — الصفحة ٣٥٣
آيا بلند خواندن بسمله در نماز لازم است ؟
گفت . »
8 - وى همچنين گفته است : كان رسول اللّه يجهر فى الصلاة ببسم اللّه الرحمن الرحيم فترك الناس ذلك . « 1 »
« رسول خدا بسم اللّه الرحمن الرحيم را در نماز بلند مىخواند ولى مردم آن را ترك گفتند . »
بنابر نشانه‌هاى تاريخى در منابع اهل سنت ، نماز ديگر صحابه نيز چنين بوده و آنان بسمله را بلند خوانده‌اند . آثار صريحى رسيده كه برخى صحابه و از جمله على ، عمر ، ابن عمر ، ابن زبير ، ابو هريره ، سعيد بن جبير و . . . بسمله را بلند مىخواندند . « 2 »
علاوه بر اين ، همان‌طور كه گفته شده كتابهايى در اين باره ( جهر در بسمله ) از سوى مسلمانان نوشته شده كه به برخى از آنها اشاره شد .
انس مىگويد : « معاويه نماز را در « مدينه » بدون بسمله و نيز بدون تكبير در آغاز و پايان ركوع و سجده خواند ؛ پس از نماز مردم از هر سو به وى گفتند : اسرقت ام نسيت ، معاويه دوباره نماز را با بسمله خواند . » « 3 »
همچنين گفته شده است نخستين كسى كه بسمله را در « مدينه » آهسته خواند ، عمرو بن سعيد بن العاص بود و او آدمى كم‌رو بود . « 4 »
با توجه به اين دلايل و نيز با توجه به روش مسلمانان « مكه » و « مدينه » در اين باره ، لزوم بلند خواندن بسمله قابل برداشت است ؛ زيرا به سادگى نمىتوان از مجموعه روايات و روش اصحاب در خواندن بسمله با صداى بلند به خاطر روايات اندك متعارض ، دست برداشت .
( 1 ) - سنن بيهقى ، ج 2 ، ص 47 . ( 2 ) - ر . ك : سنن الكبرى بيهقى ، ج 2 ، ص 48 و 49 ؛ سنن دارالقطنى ، ج 1 ، ص 304 ؛ المصنف ابن ابى شيبة ، ج 1 ، ص 449 ؛ مسند شاميين ، ج 3 ، ص 284 . ( 3 ) - ر . ك : المستدرك على الصحيحين ، ج 1 ، ص 232 ؛ ام شافعى ، ج 1 ، ص 108 ؛ تفسير كبير ، ج 1 ، ص 198 ؛ تفسير در المنثور ، ج 1 ، ص 8 . ( 4 ) - سنن الكبرى بيهقى ، ج 2 ، ص 50 .