مبانى تشيع در منابع تسنن (فارسى) — الصفحة ٢١٤
دو بيان براى بدا
فرق بدا با نسخ ، در موضوع له آنهاست . بدا در امور تكوينى محقق مىشود ؛ ولى نسخ ، فقط در تشريعات صورت مىپذيرد ، مثال بارز نسخ در قرآن ، آيه‌ى نجواست كه در بحث آيات نازل شده در شأن على بن ابى طالب گذشت .
دو بيان براى بدا
دو بيان براى بدا
در پى بيان معناى لغوى و اصطلاحى بدا ، اينك دو بيان براى بدا مطرح مىشود .
1 - بدا يعنى ايجاد چيزى از سوى كسى كه پيش‌تر وجود نداشته و او از پيش به آن آگاه نبوده است ؛ حال يا با تغيير شرايط به آن رسيده و يا معتقد به چيزى بوده و گذشت زمان وى را به نتيجه‌اى ديگر رسانده است .
لازمه چنين نوعى از بدا ، نسبت جهل به مقام كبريايى بارى تعالى است ؛ و اين محال است و خداى سبحان برىء از اوصاف ناپسند است .
سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ . « 1 »
« پيراسته است پروردگار تو ، پروردگار عزت ، از آنچه آنان توصيف مىكنند . »
از جعفر بن محمد ( صادق ) درباره‌ى اين نوع از بدا ، نقل شده است :
من زعم انّ اللّه عز و جل يبدو له فى شىء لم يعلمه امس فابرؤوا منه . « 2 »
« كسى كه گمان كند ، چيزى امروز براى خداوند آشكار مىشود كه ديروز نمىدانست ، از او پرهيز كنيد . »
و نيز از او نقل شده است :
انّ اللّه لم يبد له من جهل . « 3 »
« بر خداوند چيزى به واسطه‌ى جهل آشكار نمىشود . »
( 1 ) - صافات ، 180 . ( 2 ) - بحار الأنوار ، ج 4 ، ص 111 . ( 3 ) - تفسير نور الثقلين ، ج 2 ، ص 513 .