مبانى تشيع در منابع تسنن (فارسى) — الصفحة ١٨٤

ديدن خدا

8 - خدا به صورت محدود در مكان ديده مىشود .

9 - خدا به مكانى مىآيد كه از آن مكان خالى نيست .

10 - خدا به آسمان دنيا نزول مىكند .

11 - خدا با چشم در قيامت درك مىشود .

12 - خدا در قيامت با چشم ديده مىشود .

13 - خدا به روشنى قابل مشاهده است .

14 - در قيامت آدمى چشمى دارد كه مىتواند خدا را ببيند .

15 - خدا صورت قيامت را به گونه‌اى مىآفريند كه خودش قابل ديدن باشد .

16 - ديدن در قيامت ، علم به ديدن است .

17 - خدا با چشم ديده نمىشود .

18 - خدا فقط با قلب ديده مىشود .

19 - خدا با قلب هم ديده نمىشود .

البته به سختى مىتوان از كلام ابو الحسن اشعرى ، اين نوزده قول را استخراج كرد ؛ زيرا بيش‌تر اين اقوال مستقل نيست و به‌طور كامل در سه قول قابل جمع است .

1 - خداوند در دنيا و آخرت قابل ديدن است . اين همان قول « مجسمه » است كه مطابق آن ، خدا نيز مانند ديگر موجودات جسم بوده و ديده مىشود .

2 - ديدن خدا در دنيا محال است ؛ و در آخرت ، خداوند بدون هيچ‌گونه كيفيتى ديده مىشود . اين رأى نهايى غالب اهل سنت است .

3 - خداوند در دنيا و آخرت ديده نمىشود ؛ اين رأى معتزله از اهل سنت و اماميه است .