معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى) — الصفحة ٦٤٩

يقين

يقين

يقين

چه ارتباط زيادى است بين اين سخن عرب كه مىگويند : يقن الماء فى الحوض ؛ « يعنى آرام و قرار گرفت » با اين جمله كه مىگويند : « فلان ، ذو يقين فى هذا الامر او ذاك ؛ يعنى عقيدهء ثابتى دارد و در سلامت حال و درستى واقع ثابت رأى مىباشد ؛ گويى آنچه كه براى او مهم است مشاهده مىكند و خاطرش پريشان و افكارش متزلزل نيست . » جوهرى مىگويد :

يقين يعنى علم و زوال شك ، گفته مىشود : يقنت يقينا ( به كسر ) و أيقنت و أستيقنت همه به يك معناست . و احدى و گروهى ديگر معتقدند كه يقين از سر نظر و استدلال مىباشد كه امر بديهى و علم خداوند به آن توصيف نمىشود .

نسفى و برخى از پيشوايان معتقدند ، علمى است كه نقيض‌بردار نباشد . ديگران هم معتقدند ، علم به يك شىء را گويند ، كه شخص قبلا در آن شك داشته است ، چه علم ضرورى باشد و چه استدلالى . راغب مىگويد : « يقين ، صفت علم است و فوق معرفت ، درايت و نظاير آن . گفته مىشود علم يقين نه معرفت يقين ؛ و همان آرامش نفس همراه با ثبات حكم مىباشد . و در قرآن آمده است : إِنْ نَظُنُّ إِلَّا ظَنًّا وَ ما نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ « 1 » ؛ وَ فِي الْأَرْضِ آياتٌ لِلْمُوقِنِينَ « 2 » ؛ وَ ما قَتَلُوهُ يَقِيناً « 3 » ( يعنى او را از سر يقين و اطمينان نكشتند ، بلكه از سر حدس

( 1 ) - جاثيه ( 45 ) آيهء 32 : جز گمان نمىورزم ، و ما يقين نداريم . ( 2 ) - ذاريات ( 51 ) آيهء 20 : و روى زمين براى اهل يقين نشانه‌هايى ( متقاعدكننده ) است . ( 3 ) - نساء ( 4 ) آيهء 157 : و يقينا او را نكشتند .