معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى) — الصفحة ٥٠١

كتاب

آنهايىاند كه وصفشان كرد وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا « 1 » ، چون معناى أغفلنا از عبارت أغفلت الكتاب مىباشد : وقتى كه كتاب را خالى از كتابت و حركات كردم . و آيهء فَلا كُفْرانَ لِسَعْيِهِ وَ إِنَّا لَهُ كاتِبُونَ « 2 » اشاره است به اين كه آن پاداش‌دهندهء اوست . و آيهء فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ « 3 » ؛ يعنى آنها را در زمرهءشان قرار داديم . اشاره‌اى است به آيهء فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ « 4 » . امّا آيهء ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها « 5 » ، گفته شد ، اشاره‌اى است به آنچه كه اعمال بندگان در آن ثبت شده است . و آيهء إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها « 6 » ، اشاره‌اى است به لوح محفوظ ؛ و همچنين آيهء إِنَّ ذلِكَ فِي كِتابٍ إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ « 7 » .

و آيهء وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ « 8 » ؛ و فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً « 9 » ؛ و لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ « 10 » ؛ يعنى حكمتى كه در تقدير دارد . و آيهء لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا « 11 » ؛ يعنى قضا و قدر آن را تعيين كرد . فرموده لنا و نفرمود علينا ، تا آگاهمان سازد كه هر آنچه به ما مىرسد ، نعمت به حساب آوريم نه نقمت در اين سخن ، حقيقتى گويا و دقّتى ظريف وجود دارد ، چون انسان هرگاه به آنچه كه در مسير زندگىاش رخ مىدهد بينديشد ، درمىيابد كه در هرچه كه براى او رخ مىدهد ، خيرى وجود دارد .

( 1 ) - كهف ( 181 ) آيهء 28 : و از آن‌كس كه قلبش را از ياد خود غافل ساخته‌ايم اطاعت مكن . ( 2 ) - انبياء ( 21 ) آيهء 94 : براى تلاش او ناسپاسى نخواهد بود و ماييم كه به سود او ثبت مىكنيم . ( 3 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 53 : پس ما را در زمرهء گواهان بنويس . ( 4 ) - نساء ( 4 ) آيهء 69 : در زمرهء كسانى خواهند بود كه خدا ايشان را گرامى داشته [ است ] . ( 5 ) - كهف ( 18 ) آيهء 49 : اين چه نامه‌اى است كه هيچ [ كار ] كوچك و بزرگى را فرونگذاشته ، جز اينكه همه را به حساب آورده . ( 6 ) - حديد ( 57 ) آيهء 22 : اگر آن كه پيش از آن كه آن را پديد آوريم در كتابى است . ( 7 ) - حج ( 22 ) آيهء 70 : اينها همه در كتابى مندرج است . قطعا اين بر خدا آسان است . ( 8 ) - أنعام ( 6 ) آيهء 59 : و هيچ تر و خشكى نيست مگر اين كه در كتابى روشن [ ثبت ] است . ( 9 ) - اسراء ( 17 ) آيهء 58 : در كتاب [ الهى ] به قلم رفته است . ( 10 ) - انفال ( 8 ) آيهء 68 : اگر از جانب خدا نوشته‌اى نبود . ( 11 ) - توبه ( 9 ) آيهء 51 : جز آنچه خدا براى ما مقرّر داشته هرگز به ما نمىرسد .