معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى) — الصفحة ٤٨٧

قلب

آگاهى به حقيقتى از صبر و شكر و . . . منجر مىشود ، و هريك از اين حقايق راهى است براى شناخت خداوند . »

اين تجلّيها ، به نظر راغب معانيى هستند كه قلب به آن منتقل مىشود ؛ و با تأمّل در اين دو رأى ، تفاوتى بين آنها يافت ، نمىشود . راغب مىگويد : « از قلب به معانيى كه به آن اختصاص مىيابد ، تعبير مىشود ؛ مثل روح ، علم ، شجاعت و غيره . در آيهء وَ بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ « 1 » ؛ يعنى ارواح . و آيهء إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ « 2 » ؛ يعنى دانست و فهميد . و آيهء وَ جَعَلْنا عَلى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ « 3 » ؛ و وَ طُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ « 4 » ، هم به معناى قبلى است . امّا آيهء وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ « 5 » ؛ يعنى شجاعت شما تثبيت شد و ترستان زايل گشت : و بر عكس آن ، در آيهء وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ « 6 » ؛ و آيهء ذلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ « 7 » ؛ يعنى به عفّت جلب كرد . و معناى آيهء وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ « 8 » ، گفته شده است عقل و يا روح ؛ كه عقل درست نيست .

( 1 ) - احزاب ( 33 ) آيهء 10 : و جانها به گلوگاهها رسيد . ( 2 ) - ق ( 50 ) آيهء 37 : قطعا در اين [ عقوبتها ] براى هر صاحبدل و حق نيوشى پندآموزى است . ( 3 ) - أنعام ( 6 ) آيهء 25 : ولى ما بر دلهايشان پرده‌ها افكنده‌ايم ، تا آن را نفهمند . ( 4 ) - توبه ( 9 ) آيهء 87 : و بر دلهايشان مهر زده شده است ، در نتيجه قدرت درك ندارند . ( 5 ) - انفال ( 8 ) آيهء 10 : و تا آن كه دلهاى شما بدان اطمينان يابد . ( 6 ) - حشر ( 59 ) آيهء 2 : و [ خداوند ] در دلهايشان بيم افكند . ( 7 ) - احزاب ( 33 ) آيهء 53 : اين براى دلهاى شما و دلهاى آنان پاكيزه‌تر است . ( 8 ) - حج ( 22 ) آيهء 46 : ليكن دلهايى كه در سينه‌هاست كور است .