فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٣٦٠

انْ تُرْجَ

تُراث

تُراث

: هر چيزى كه از مرده براى بازماندگانش بماند ، مرده ريگ . ر . و ر ث ارى تراثى نهبا . خ 3 ص 46 س 9 ليفوقوننى تراث محمد ( ص ) . خ 76 ص 175 س 2 يقتسمون تراثكم . خ 221 ص 724 س 3

تَراخى

تَراخى

: امتداد ، فراخى ، گشادگى ، وسعت . ر . ر خ و - تراخى ، مصدر باب تفاعل است .

و البائن لا بتراخى مسافة . خ 152 ص 468 س 5

لا تُرامُ

لا تُرامُ

: خواسته نمىشود ، مورد قصد واقع نمىشود . ر . ر و م - لا ترام ، فعل مفرد مضارع مؤنث منفى مجهول است .

ولى چون فعل كانت همراه با آن آمده به ماضى استمرارى تبديل شده است . و چون فاعل آن ( الانبيا ) جمع است لذا معنى جمع ( خواسته نمىشدند ، مورد قصد واقع نمىشدند ) مىدهد .

اهل قوة لا ترام . خ 234 ص 792 س 6

تَرِبَتْ

تَرِبَتْ

: خاك آلود شد . ر . ت ر ب - تربت ، فعل ماضى مفرد مؤنث غايب ثلاثى مجرّد است . و چون در اينجا معنى نفرين دارد لذا معنى مضارع ( خاك آلود باد ) مىدهد .

تربت ايديكم . خ 96 ص 285 س 14

تَرِبة

تَرِبة

: خاك آلود . ر . ت ر ب الوذام التربة . خ 76 ص 175 س 3

تَرْتَجِعُ

تَرْتَجِعُ

: باز مىگردانى . مص . ارتجاع ر . ر ج ع - ترجع ، فعل مضارع مفرد مذكر حاضر از باب افتعال است .

وديعة ترتجعها . خ 206 ص 679 س 13

انْ تُرْجَ

انْ تُرْجَ

: اگر به تو اميد رود . ر . ر ج و - ترج ، فعل مضارع مفرد مذكر حاضر ناقص واوى ثلاثى مجرّد است . در اينجا به واسطهء حرف شرط ( ان ) مجزوم و حرف علّهء آن ، محذوف شده است .

و ان ترج فاكرم مرجو . خ 90 ص 269 س 2