عمارة وتوسعة المسجد النبوي الشريف عبر التاريخ (تعمير و توسعه مسجد شريف نبوى در طول تاريخ) (فارسى) — الصفحة ١٥٧

13 - در عهد سلطان محمود دوم

شريف نبوى ؛ يعنى از عمارت سلطان عبدالمجيد اول وضع مسجد را در عهد سلطان محمود چنين وصف مىكند « 1 » :

مسجد را ده رواق در جانب قبله بود ( يعنى سه رواق بيشتر از عمارت قايتباى ) اين بخش از اهتمام و توجه بسيار بهره‌مند شده بود .

چهار رواق در جانب غربى و در هر جانب شمالى و شرقى نيز سه رواق بوده است .

ستون‌هاى مسجد قطرهاى متفاوت داشته‌اند .

ستون‌هاى روضه از پايين تا نصف ، آن در رخام پوشيده بودند ، با آرايش‌هاى نباتى .

سقف را گنبدهاى كوچكى بود .

ديوارها رنگ سفيد داشتند ، جز ديوار قبله‌اى كه از مرمر بود و بر آن كتيبه‌هايى نوشته بودند .

زمينِ جناحِ قبله‌اى در مرمر پوشيده شده و نزديك قبر به موزائيك .

در ديوار قبله‌اى پنجره‌هاى بزرگ است با شيشه‌هاى رنگين و در ديوارهاى ديگر پنجره‌هاى كوچك است ولى بدون شيشه .

حجرهء قبر شريف و اطراف آن را گنبد بزرگى پوشيده است .

صحن ، مفروش از رمل است . در وسط آن بنايى است كوچك با گنبدى كه جاى چراغ‌هاست . آن را « قبةالذخائر » گويند .

مسجد را چهار درِ اصلى است : باب‌السلام ، باب‌الرحمه ، باب جبرئيل و باب‌النساء . اطراف باب‌السلام پوشيده از رخام بورسلان ( قيشانى ) است و بر آن كتيبه‌هايى است به آب طلا .


( 1 ) 1 - Burcrckhyd , pp : 330