مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى) — الصفحة ٢٨٧
تحجير :
حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم تمليك و اعطاى مستقل مىكردند ، پس اقطاع اذن در احيا بود نه تمليك .
افزون بر اين در روايات گذشته راه مالك شدن زمين را احيا كردن قرار داده است و با بيان مقدمه‌اى :
« العباد عباد الله و البلاد بلاد الله » و « موتان الارض لله و لرسوله » ، « عادى الارض لله و لرسوله ثم لكم بعد »
يا
« ثم هى لكم منى »
مىفرمايد :
« فمن احيا »
يعنى زمين را مال خدا و بندگان را ، بندگان خدا دانسته ، سپس مىفرمايد :
« ثم لكم من بعد »
و اين جمله را كه دلالت مىكند بر اينكه خدا و رسول به بندگان خدا تمليك كرده ، تفسير مىكند كه براى شما بودن مستلزم اين است كه احيا كنيد و تنها راه تملك زمين را احيا كردن بيان مىنمايد .
از اين مقدمه و توضيح به خوبى آشكار است كه تملك زمين خدا از راه احيا آن حاصل مىشود و همچنين مىفرمايد :
« عادىّ الارض لله و لرسوله ثم هى لكم منّى فمن احيا مواتا فهى له »
و يا
« فله رقبتها » و « موتان الارض لله و لرسوله فمن احيا منها شيئاً فهى له » و « انّ الارض ارض الله و العباد عباد الله و من احياء مواتا فهو أحق به » .
مراد روشن است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اذن مىدهد تا بندگان خدا احيا كرده و مالك شوند و پس از مالك شدن ممكن است كه بفروشند و ديگرى مالك شود يا ارث بماند و . . .
اين دو بيان فرق دارد زيرا :
بنابر بيان اول اقطاع به قصد رسول صلى الله عليه و آله و سلم وابسته است اگر قصد تمليك كند ملك طرف محسوب مىشود و اگر قصد اولويت كند ، اولويت ايجاد مىشود ولى از قرينه معلوم شد كه آن حضرت قصد اولويت فرموده‌اند تا مقدمه احيا باشد نه تمليك يا بدون احيا كردن بفروشد و بنابر بيان دوم اين است كه راه تملك منحصر است در احيا كردن ، بنابراين كه اقطاع رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و امام عليه السلام ، مملك نيست ، اگر شخصى كه براى او اقطاع كرده‌اند ، احيا ننمود او را احضار و اجبار مىنمايند به احيا كردن ، و الّا از دست او مىگيرند و مىدهند به كسى كه احيا كند .
تحجير :
تحجير :
يكى ديگر از اسبابى كه حق اولويت بر زمين ايجاد مىكند تحجير است ، » تحجير » آن است كه دور زمين موات بالأصل يا زمينى را كه صاحبانش اعراض نموده‌اند يا از بين رفته‌اند علامت‌گذارى كند كه مانع از احيا كردن ديگرى گردد ، مثلًا دور زمين ديوار