مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى) — الصفحة ٢٧٢
احياء
هى بائرة منذ عشرين سنة . . . » . « 1 »
« فى الأرض البور يرتهنها الرّجل » . « 2 »
« . . . عن الرجل يأتى الأرض الخرابة فيستخرجها و يجرى انهارها و يعمرها . . . فان كان يعرف صاحبها ؟ قال فليؤدّ اليه حقّه » . « 3 »
« . . . انّ الى جانب دارى عرصة بين حيطان لست اعرفها لأحد فأدخلها فى دارى ؟ فقال : اما انّه من اخذ شبراً من الارض به غير حق » . « 4 »
« . . . عن الارض يأخذها الرّجل من صاحبها فيعمرها سنتين و يردّها الى صاحبها عامرة » . « 5 »
« سألته عن الرّجل يعطى الأرض الخربة و هى لك و هو يقول اعمرها ثلاث سنين . . . » . « 6 »
كه علاوه بر متن روايات احياى زمين ، كه دلالت بر مملوك بودن زمين باير داشت ( به اين ترتيب كه كسى زمين را احيا نموده ، يا از احياكننده خريده ، يا ارث برده و مالك شده سپس ترك كرده تا باير شده است و اگر كس ديگرى بخواهد آن را احيا كند منع شده و گفته شده است كه
« ليس لعرق ظالم حق » .
روايات ديگرى نيز دلالت دارد بر اينكه زمين با كشت نشدن و موات بعد از احيا از ملك احيا كنندهء اول خارج نمىشود :
مردى زمين انصارى را درختكارى مىنمايد و رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم دستور مىدهد درختهاى او را مىكنند .
زمين ميان خانهها مانده و در عين حال ملك است و قابل فروش است ، مزرعهاى بيست سال باير است ولى ملك است يا وقف است .
مردى زمينى را آباد مىكند و در آن نهر مىسازد ولى بايد حق صاحب زمين را از در آمد زمين بدهد .
زمين خالى ميان خانهها را نمىتواند در خانهء خود داخل كند .
زمين خرابى را آباد مىكند و پس از سه سال به صاحبش برمىگرداند .
پس زمين با احيا نمودن ملك خصوصى احياكننده مىشود و با خراب شدن از ملك او خارج نمىشود .
( 1 ) - وسائل ج 12 ص 250 . ( 2 ) - وسائل ج 13 / 132 . ( 3 ) - وسائل ج 17 ص 329 . ( 4 ) - وسائل ج 12 / 281 . ( 5 ) - مدرك پيشين . ( 6 ) - وسائل ج 13 ص 204 .