مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى) — الصفحة ١٧٩

روايات خريدوفروش

باع ارضا او ماء و لم يضع ثمنه فى ارض أو ماء ذهب ثمنه محقا » : « 1 »

أبو جعفر عليه السلام مرا خواست و فرمود : آيا فلان كس زمين خود را فروخته است ؟ گفتم : آرى ، فرمودند : در تورات نوشته شده است : كه هركس زمين يا آبى را بفروشد و پول آن را صرف خريد زمين و آب ديگر نكند پولش هدر رفته است .

« مشترى العقدة مرزوق و بايعها ممحوق » : « 2 »

هركس مزرعه‌اى بخرد خدا او را روزى مىدهد و هركس بفروشد مال او محو شده است .

« ثمن العقار ممحوق الّا ان يجعل فى عقار مثله » : « 3 »

پول مزرعه از بين رفته است مگر اينكه آن را تبديل به مزرعه كنى .

« عن مسمع قلت لأبي عبد الله عليه السلام : انّ لى ارضا تطلب منّى و يرغبون فقال لى يا ابا سيّار اما علمت انّه من باع الماء و الطين و لم يجعل ماله فى الماء و الطين ذهب ماله هباء ؟ قلت :

جعلت فداك انى ابيع بالثمن الكثيرة و اشترى ما هو اوسع رقعة منه ؟ فقال لا بأس » : « 4 »

مسمع مىگويد : به امام صادق عليه السلام عرض كردم ، من زمينى دارم كه مشترى دارد و زمين مورد پسند او است ( بفروشم يا نه ) ؟ فرمودند : نمىدانى كه هركس آب و گلى را بفروشد و پول آن را در آب و گل ديگر مصرف نكند مالش از دستش مىرود ؟ .

گفتم : فدايت شوم ، من اين زمين را به قيمت زياد مىفروشم و وسيعتر از آن را مىخرم ، فرمود : ( در اين صورت ) اشكال ندارد .

رواياتى كه به اين مضمون به ما رسيده ، دلالت بر اين ندارد كه فروش زمين حرام و خريد آن واجب است بلكه ارشاد و دستور زندگى و تجارت است .

« قال : باشر كبار امورك . . . قلت : ضرب اىّ شىء ؟ قال : أشربة العقار و ما اشبهها » : « 5 »

فرمودند . . . به كارهاى بزرگ دست بزن . . . گفتم : مانند چى ؟ فرمودند : ( مانند ) معاملات مزرعه و نظاير آن .

( 1 ) - وسائل ج 12 ، ص 45 - از فقيه ج 2 ، ص 56 و فروع كافى ج 1 ، ص 353 و تهذيب ج 2 ، ص 116 . ( 2 ) - وسائل ج 12 ، ص 45 - از فروع كافى ج 1 ، ص 353 و تهذيب ج 2 ، ص 116 و فقيه ج 2 ، ص 56 . ( 3 ) - وسائل ج 12 ، ص 45 - از فروع كافى ج 1 ، ص 354 . ( 4 ) - وسائل ج 12 ، ص 45 - از فروع كافى ج 1 ، ص 353 و تهذيب ج 2 ، ص 116 . ( 5 ) - وسائل ج 12 ، ص 46 - از فروع كافى ج 1 ، ص 353 و فقيه ج 2 ، ص 56 و مستدرك الوسائل ج 2 ، ص 424 .