كشكول حكمت (فارسى) — الصفحة ٦٩
مواعظٌ بليغة لحكّام الناس
شعر
راهى است راه عشق كه هيچش كناره نيست * آن جا جز آن كه جان بسپارند چاره نيست
هر گه كه دل به عشق دهى ، خوش دمى بود * در كار خير ، حاجت هيچ استخاره نيست
( حافظ )
مواعظٌ بليغة لحكّام الناس
مواعظٌ بليغة لحكّام الناس
قال أمير المؤمنين عليّ عليه السلام :
لا تنفكّ المدينة من شرّ حتّى يجتمع مع قوّة السلطان قوّة دينه و قوّة حكمته .
« 1 »
و قال عليه السلام :
يستدلّ على إدبار الدول بأربع : تضييع الأصول ، و التمسّك بالغرور ، و تقديم الأراذل و تأخير الأفاضل .
« 2 »
معناى دو مورد اوّل اين است كه قوانين كشور را ترك كنند و تكيه به زور نمايند .
و قال الرسول الأعظم صلى الله عليه و آله :
لن تهلك الرعية و إن كانت ظالمة مسيئة إذا كانت الولاة هادية مهدية .
« 3 »
و قال الإمام الكاظم عليه السلام :
يجب على الوالي أن يكون كالراعي ، لا يغفل عن رعيّته و لا يتكبّر عليهم .
« 4 »
( 1 ) . اميرمؤمنان عليه السلام فرمود : سرزمين‌ها از شر خالى و جدا نمىشود ، مگر وقتى كه در كنار قدرت و توان سلطان ، توان دينى و حكمت همراه شود ( شرح نهج البلاغة ، ج 20 ، ص 258 ) . ( 2 ) . امام على عليه السلام : دليل از بين رفتن دولت‌ها چهار عامل است : اصول را زير پا گذاشتن ، فريب زور و قدرت را خوردن ، پيش داشتن افراد پست ، عقب نگه داشتن افراد فاضل و با كمال ( غرر الحكم ، ح 5111 ) . ( 3 ) . رسول بزرگوار صلى الله عليه و آله فرمود : اگر واليان ( سردمداران ) هدايتگر و هدايت شده باشند ، مردمان تباه نمىشوند ، حتّى اگر ستمگر و گناهكار باشند ( مسند الشهاب ، ج 2 ، ص 93 ) . ( 4 ) . امام كاظم عليه السلام : واجب است [ وضع و زندگانى ] فرمانروا همچون مردم باشد ؛ غافل از آنان نبوده و بر ايشان كبر و بزرگى نورزد ( تحف العقول ، ص 394 ) .