كشكول حكمت (فارسى) — الصفحة ١٠٦
السلطان و الوالي
تُغلب و كل نعمة يحرزها الشكر لا تسلب .
« 1 »
و قال الإمام الكاظم عليه السلام :
السطان العادل بمنزلة الوالد الرحيم ، فأحبّوا له ما تحبّون لأنفسكم و أكرهوا له ما تكرهون لأنفسكم .
« 2 »
و قال الرسول الأعظم صلى الله عليه و آله :
الإمام لئن يخطئ في العفو خيرٌ مِن أن يخطئ في العقوبة .
« 3 »
و قال أمير المؤمنين عليّ عليه السلام :
حقّ على الملك أن يسوس نفسه قبل جنده .
« 4 »
و قال عليه السلام :
من لم ينصف المظلوم من الظالم سلبه اللَّه قدرته .
« 5 »
أنصف ، يعنى : أخذ حقّه منه كاملًا .
« 6 »
و قال الرسول الأعظم صلى الله عليه و آله :
إذا تصامت امّتي عن مسائلها و مشت بتبختر ، حَلَف ربّى بعزّته لأعذّبنّ بعضهم ببعض .
« 7 »
و قال أمير المؤمنين عليّ عليه السلام :
أفضل الولاة من بقي بالعدل ذكره و استمدّه من يأتي بعده .
« 8 »
( 1 ) . دين را دژى براى حفظ دولتت قرار بده و شكر را نگه دارندهء نعمتت . هر دولتى كه دين آن را فراگيرد شكست نمىخورد و هر نعمتى كه شكر نگه دارش باشد [ از آدمى ] گرفته نمىشود ( غرر الحكم ، ح 5831 ) . ( 2 ) . امام كاظم عليه السلام : سلطان عادل مانند پدر مهربان است . آنچه براى خود دوست مىداريد ، براى وى نيز دوست بداريد و آنچه براى خويش نمىپسنديد ، براى او نيز نپسنديد ( الأمالي ( الصدوق ) ، ص 418 ) . ( 3 ) . رسول اعظم صلى الله عليه و آله : اگر پيشوا در بخشيدن اشتباه كند ، بهتر از آن است كه در مجازات و كيفر خطا كند ( عوالي اللئالي ، ج 2 ، ص 349 ) . ( 4 ) . اميرمؤمنان على عليه السلام : حاكم مىبايد پيش از سپاهش ، خود را تربيت كند ( غرر الحكم ، ح 9333 ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص 469 ) . ( 5 ) . هر حاكمى داد مظلوم را از ظالم نگيرد ، خدا قدرتش را از وى مىگيرد . ( عيون الحكم و المواعظ ، ص 428 ) . ( 6 ) . « أنصَفَ » يعنى حق ستمديده را به طور كامل از ستمگر بستاند . ( 7 ) . رسول اعظم صلى الله عليه و آله : اگر امتم در برابر خواسته‌هاى نيازمندان خود را به نشنيدن بزنند و بىاعتنايى و تكبر پيشه كنند ، پروردگارم به عزتش سوگند خورده كه برخى را توسط بعضى ديگر عذاب كند ( مكارم الأخلاق ، ص 110 ؛ بحار الأنوار ، ج 73 ، ص 303 ) . ( 8 ) . اميرمؤمنان على عليه السلام : برترين حاكمان كسى است كه نامش به عدل و داد ماندگار بماند و فرمانروايانى كه پس از وى مىآيند ، از او سرمشق و كمك گيرند ( شرح نهج البلاغة ، ج 20 ، ص 278 ) .