كشكول حكمت (فارسى) — الصفحة ١٠١
تبادل دولتها
و الأمراء .
« 1 »
و قال أمير المؤمنين عليّ عليه السلام :
من رفع بلا كفاية وضع بلا جناية .
« 2 »
قيل لحكيم : ما بال انقراض آل ساسان ؟ قال : لأنّهم استعملوا أصاغر العمّال على أعاظم الأعمال ، فلم يخرجوا عن عهدتها و استعملوا أعاظم العمّال على أصاغر الأعمال ، فلم يعتنوا عليها ، فعاد نظامهم إلى البتات .
« 3 »
و قال عليه السلام :
من ساس نفسه بالصبر على جهل الناس ، صلح أن يكون سائساً .
« 4 »
و قال عليه السلام :
التكبّر في الولاية ذلّ في العزل .
« 5 »
تبادل دولتها
تبادل دولتها
قال أمير المؤمنين عليّ عليه السلام :
يستدلّ على أدبار الدول بأربع : تضييع الأصول و التمسّك بالغرور و تقديم الأراذل و تأخير الأفاضل !
« 6 »
مراد از اصول ، قوانين دولت و مراد از غرور ، زور و قدرت است ؛ يعنى : دولت ، قوانين را رها كند و تكيه بر زور كند .
( 1 ) . فرمود : اگر دو گروه از امّتم صالح و رستگار گردند ، امّتم رستگار مىگردد ؛ امّا اگر فاسد شوند ، امّتم فاسد مىشود : فقيهان و اميران ( الخصال ، ص 37 ؛ روضة الواعظين ، ص 6 ) . ( 2 ) . اميرمؤمنان على عليه السلام : هر فرد بىكفايت و ناشايستى را بالا برند ، بى جرم و جنايتى پايين مىآورند ( غرر الحكم ، ح 8613 ) . ( 3 ) . از حكيمى پرسيدند : علت نابودى ساسانيان چه بود ؟ گفت : چون افراد فرومايه را بر كارهاى بزرگ گماشتند ، كه از عهدهء آن بر نيامدند و افراد بزرگ را بر سر كارهاى كوچك و بىاهميت گماشتند ، كه بدان اعتنا نداشتند و اهميتى نمىدادند . چنين شد كه نظامشان از هم پاشيد ( منهاج الرعاية ، ج 11 ، ص 144 ) . ( 4 ) . امام على عليه السلام : هر كه خود را چنين تربيت كند كه بر نادانى مردمان شكيبايى ورزد ، شايسته است بر مسند رياست نشيند ( شرح نهج البلاغة ، ج 20 ، ص 318 ) . ( 5 ) . امام على عليه السلام : تكبّر هنگام ولايتمدارى ، موجب خوارى و ذلّت هنگام عزل و بركنارى است ( عيون الحكم و المواعظ ، ص 43 ) . ( 6 ) . اميرمؤمنان على عليه السلام : علّت نابودى دولتها چهار چيز است : زير پا نهادن اصول ( قوانين ) ، استفاده از زور و قدرت ، پيش داشتن افراد فرومايه و پست ، و عقب نگه داشتن افراد فاضل و فرزانگان .