مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش ) — الصفحة ٤٢١

صورت سيزدهم تجديد بيت الله در دفعه يازدهم

نقره را كه در داخل حرم محترم معلق بود گرفتند پس از آن به واسطهء محمد پاشا والى مصر صورت واقعه و سقوط بيت اللّه را مفصلا به سلطان اطلاع دادند . اگرچه محمد پاشا صورت واقعه را به دربار عثمانى خبر داد ؛ و ليكن به واسطهء بعد مسافت كه وصول اين خبر به اسلامبول بالطبع به تأخير مىافتاد و جايز نبود كه كعبهء معظّمه بدان حالت متروك گردد ، به مصطفى آقا نام كه آن وقت امين جدّه بود مكتوبى نوشته و او را امر نمود كه آلات و ادواتى را كه براى تعمير بيت اللّه لازم بود به وسيلهء سريعه حاضر سازد و به شريف بن مسعود نيز مرقوم داشت كه تا زمان ورود خبر از اسلامبول حرم محترم را از سنگ و خاك تطهير نموده و به هرچيزى كه لزم و احتياج ديده شود به واسطهء مصطفى آقا حاضر و مهيّا سازد .

شريف مسعود به معاونت مصطفى آقا و على بن شمس الدّين افندى كه مهندى مكّهء مشرّفه بود از جدّه به قدر لزوم تخته و چوب حاضر ساخته و از ديوارهاى بيت معظم هر كدام را كه منهدم و خراب نشده بود مستحكم نموده و از سه طرف آنها كمره‌هاى استوار بنا نمود و به اميد اينكه سقف شريف را محافظت كند به چهار طرف آن ستونهاى چوبى بسيار محكم زده و اين چوبها را به يكديگر ربط و بند نموده و بيت عزّت را تا سقف شريف به واسطهء تخته‌ها پوشانيد .

به اين عمليّات روز پنجشنبه بيست و نهم رمضان سال مزبور شروع كرده شده بود و در ظرف چهارده روز يعنى روز سيزدهم شهر شوال عمليّات تمام شده و كسوه‌اى كه در مدّت مرقومه براى اكساء بيت اللّه از كرباس سبز رنگ حاضر ساخته بودند در هفدهم شهر شوال به بيت عزّت پوشانيدند . اگرچه بديهى است كه سقوط بيت عزّت به كافهء اهالى بلاد اسلاميّه تأثير و حزن مخصوص داشت ؛ و ليكن به واسطهء قرب مسافت مصريان زيادتر از همه متأثر و متألم بودند . حتى چون ورود خبر از اسلامبول قدرى دير كرده بود و موسم حج نيز نزديك بود به اين جهت بطور فوق العاده تلاش و تزلزل حاصل كرده بودند .

بناء عليه محمد پاشا والى مصر فرستادن يك مأمور موقتى را در نزد خود خيال و