مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى) — الصفحة ٥٤٥
اتحاد ملى هند
اتحاد ملى هند
اتحاد ملى هند
قبل از آن‌كه تقاضا كنم در اين زمينه به فكر عميقى بپردازيد مىخواهم پرسش‌هايى را در معرض مطالعهء آقايان بگذارم و بگويم آيا دين يك موضوع وجدانى - فردى است ؟
آيا مىخواهيد پايان امر اسلام در اخلاق و سياست ، به همان جايى بينجامد كه پايان كار مسيحيت در مغرب زمين بدان منتهى شد ؟
آيا جايز است تعليمات اسلام را دربارهء زندگى انسان‌ها منحصر به جنبه‌هاى اخلاقى و تعبدى بدانيم ، و بالاخره براى نظامات سياسى خودمان مبادى ديگرى را اقتباس كنيم و باور داشته باشيم كه دين براى اين امور راهى و حكمى ندارد ؟
اين پرسش‌ها درباره هند از لحاظ اين‌كه مسلمين در اقليت و هندوها و ساير مذاهب در اكثريت هستند ، اهمّيّت خاصى دارد .
به هر حال ، ادعاى اين‌كه تعليمات مذهبى منحصر به شخص و فرد است و از حدود فرد به اجتماع سرايت نمىكند اگر از زبان اروپاييان شنيده شود شگفت‌آور نخواهد بود ، زيرا آنان مسيحيت را به عنوان مسلكى رهبانى تلقى كردند كه از دنياى مادى روى برتافته و تنها هدف اعلا را در امور معنوى جستجو مىكرد ، و سرنوشت ملت‌هاى غربى تابع اين معنى شده بود كه عاقبت آن را قبلًا توضيح داديم .
لكن آن‌چه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آورده است با مسيحيت از الف تا يا اختلاف كلى دارد آن هم به دليل نص قرآن كريم و آيات صريح آن .
بنابراين هدف اسلام منحصر در امور ذهنى فرد نيست تا اين‌كه انسان را از توجّه به آن‌چه در اطراف او روى مىدهد و از توجّه به رويدادهاى مربوط به اشخاص و افراد محيط بازدارد ، بلكه اسلام بنايى است براى تربيت ، به نحوى كه به فرد صلاحيت و شايستگى آن را مىدهد كه از