مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى) — الصفحة ٥١٠

انقلاب جهانى

عشق چون با زيركى همسر بود * نقش بند عالم ديگر بود

خيز و نقش عالم ديگر بنه * عشق را با زيركى آميز ده !

اقبال به روشنى و با حضور ذهن دربارهء اين انقلاب عظيم فكرى غير قابل مقاومت جهانى را مىبيند و مىگويد :

انقلابى كه نگنجد به ضمير افلاك * ببينم و هيچ ندام كه چه سان مىبينم !

و در جاى ديگر ضمن يك بيت شعر كه به زبان اردو سروده است در تأييد اين ادعا مىگويد : « آن‌چه را چشم مىبيند زبان از ابراز آن عاجز است ولى من وقتى كه فكر مىكنم با تعجب و حيرت ملاحظه مىكنم كه چگونه و به طور آشكار اين جهان تغيير مىكند ! »

اقبال ترديدى ندارد كه فلسفهء او منادى ظهور اين انقلاب عظيم فكرى است . به همين علت با صراحت مىگويد :

حادثه وه چه الهى پرده افلاك بين هى * عكس آن كايرى آينهء ادراك بين هى

يعنى آن حادثهء عظيمى كه پشت پردهء افلاك مستور است ، انعكاسش در آينهء فكر من موجود و مشهود است .

در جاى ديگر همين معنى را به مضمون ديگرى بيان مىكند . به اين شرح كه نظم نوين جهان هنوز پشت پردهء تقدير مكنون و مستور