مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى) — الصفحة ٤٣٦

10 : هدف‌هاى تعليم و تربيت اسلامى از نظر اقبال

شهرت جهانى به او داده است .

اين شخصيت گران‌مايه در موضوع تعليم و تربيت داراى نظريات عميق و وسيعى است كه از هر نظر جالب و آموزنده است و چون در زمينهء تعليم و تربيت كه هدف نهايى همهء متفكران و محققان شرقى و غربى است به درجهء اجتهاد رسيده است بدون ترديد نظر او براى وصول به اين هدف مىتواند سند باشد .

مجلّهء « اقبال ريويو » در پاكستان نشريه‌اى علمى است كه هر فصل منتشر مىشود و ناشر افكار علمى و تربيتى اين مرد جليل است ، و در موضوع تعليم و تربيت مقالهء مبسوط و دقيقى نشر داده است كه در نهايت خلوص عقيده ، ترجمهء آن را در دسترس مطالعهء متصديان آموزش و پرورش كشور قرار مىدهم و اطمينان دارم مورد استفادهء صاحب‌نظران و مسؤولان امور آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت و به لطف خداى متعال آثار آن در روش تعليم و تربيت نسل جديد جلوه‌گر خواهد شد .

ناگفته نماند كه مرحوم اقبال به دليل اين‌كه از سرچشمهء دانش و بينش رجال علم و ادب ايران بهره‌مند شده است ، به اين موضوع بارها تفاخر ورزيده است و از لحاظ اين‌كه زبان اردو را براى نشر انديشهء وسيعش ناتوان تشخيص داده است ؛ در اوج قدرت استعمار و سيطرهء زبان انگليسى در شبه قارهء هند و پاكستان زبان شيرين فارسى را وسيله‌اى براى ابراز انديشه و تبليغ مرام خويش قرار داده است و در نتيجه به زنده كردن زبان فارسى در آن خطه خدمتى ارزنده كرده است . وى مىگويد :

خرد آموز مرا درس حكيمان فرنگ * سينه افروز مرا صحبت صاحب‌نظران