مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى) — الصفحة ٣١١

4 . غرور نژادى يا نسب‌پرستى

بحث قرار دهيم ولى براى نشان دادن فلسفهء او در مسأله راجع به احترام به ذات بشر اين مقدار را مىتوان گفت كه اقبال براى بشريت پيام اميد و نشاط آورده و تصريح مىكند كه عامل حرص و هوس كه بشر را براى بزرگىهاى كاذب تحريك مىكند ، موجب آن شده است كه انسان از اميد و نشاط محروم بماند .

ذرّه‌ام ، مهر منير ، آن من است * صد سحر ، اندر گريبان من است

خاك من روشن‌تر از جام جم است * محرم از نازادهاى عالم است

فكرم آن آهو سر فتراك بست * كو هنوز از نيستى بيرون نجست

در جهان خورشيد نو زاييده‌ام * رسم و آيين فلك ناديده‌ام

انتظار صبح‌خيزان ، مىكشم * اى خوشا زرتشتيان آتشم

نغمه‌ام از زخمه بىپرواستم * من نواى شاعر فرداستم

عصر من دانندهء اسرار نيست * يوسف من بهر اين بازار نيست

نااميدستم ز ياران قديم * طور من سوزد كه مىآيد كليم

نغمهء من از جهان ديگر است * اين جرس را كاروان ديگر است

اى بسا شاعر كه بعد از مرگ زاد * چشم خود بربست و چشم ما گشاد

رخت ناز از نيستى بيرون كشيد * چون گل از خاك مزار خود دميد

برق‌ها خوابيده در جان من است * كوه و صحرا باب جولان من است

چشمهء حيوان براتم كرده‌اند * محرم راز حياتم كرده‌اند

ذره از سوز نوايم زنده گشت * پر گشود و كرمك تابنده گشت

هيچ‌كس رازى كه من گويم نگفت * همچو فكر من دُر معنى نسفت

سرّ عيش جاودان خواهى بيا * هم زمين هم آسمان خواهى بيا

مفاد منظومهء غرايى را كه اقبال در زبان اردو سروده و به عربى نقل شده چون از قطعات ادبى نفيس و از بدايع قريحه و فكر اقبال شناخته شده است نگارنده از عربى ترجمه كرده كه آن را در ذيل از نظر