مسند الإمام الهادي (ع) (مسند امام هادى ع) (فارسى) — الصفحة ٣٣٥

نامهء امام عليه السلام بر مردمان پير و عقايد مختلف

مىفرمايد : « رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ » « 1 » بنابراين آزمايش به وسيلهء قدرتى است كه خداوند به بندهء خود داده است . و اين است عقيدهء بينابين جبر و تفويض كه قرآن مجيد و اخبار منقول از ائمّهء اهل بيت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم گوياى آن است . و اگر بگويند : اينكه خداوند مىفرمايد : « يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ » « 2 » . نظاير اين آيه چه معنى دارد ؟ گفته مىشود : راه و روش اين آيات دو گونه است : يكى اينكه از قدرت خداوند خبر مىدهد ؛ يعنى خداوند مىتواند هر كه را بخواهد هدايت كند و هر كه را بخواهد گمراه سازد ! و اگر با قدرت خود مردم را بر هدايت يا گمراهى مجبور مىكرد ، اجر و كيفرى بر عمل آنها بار نبود ، همان طورى كه در ضمن اين نامه بيان كرديم . و معناى ديگر آن است كه مقصود از هدايت راهنمايى است همان طورى كه در آيهء شريفه « وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ » « 3 » به اين معنى است كه ما راه حق را به ايشان نشان داديم ، اما خودكورى را برگزيدند ! در حالى كه اگر خداوند آنا را بر پذيرش حق مجبور كرده بود ، نمىتوانستند به راه گمراهى بروند . آرى چنين نيست كه اگر در آيه‌اى ( به نظر كسى ) ابهامى باشد ، دليلى بر آيات و محكمات گرفته شود كه ما بايد به آن عمل كنيم ، به همين مطلب اشاره دارد اين آيه شريفه : « مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ

( 1 ) - نساء / 165 : رسولانى بشارت دهنده و ترساننده . . . ( 2 ) - فاطر 8 / : نقل به مضمون شده است ، اگر نه آيه چنين است « فَانَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِى مَنْ يَشاءُ » : همانا خداوند هر كه را بخواهد گمراه مىسازد و هر كه را بخواهد هدايت مىكند . ( 3 ) - فصّلت / 17 : و اما قوم ثمود را هدايت كرديم .