شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٢
المبحث الرابع ظهور وضعى صيغه امر در وجوب
المبحث الرابع ظهور وضعى صيغه امر در وجوب
المبحث الرابع ظهور وضعى صيغه امر در وجوب
در مبحث ثانى فرمودند كه صيغهء افعل حقيقت در وجوب است و براى طلب وجوبى وضع شده است . و در يك كلام ظهور وضعى در وجوب دارد . اينك در تتمّه و دنبالهء آن بحث مىفرمايند كه اگر كسى ظهور وضعى را نپذيرفت و مدّعى شد كه صيغهء افعل براى مطلق طلب وضع شده است نه براى خصوص طلب وجوبى ، آيا راه ديگرى براى اثبات ظهور فعل امر در وجوب داريم يا نه ؟ سه راه ديگر پيشنهاد شده كه با راه مذكور چهار طريق مىشود . البته اصل ظهور صيغه در وجوب مهم است و به درد استنباط مىخورد ، ولى اينكه منشا ظهور چه باشد مهم نيست و ثمرهء عملى ندارد ، اگرچه ثمرهء علمى دارد . آن چهار طريق عبارتند از :
1 - ظهور وضعى كه مختار آخوند بود و در مبحث ثانى گذشت .
2 - ظهور انصرافى : عده‌اى گفته‌اند كه صيغهء افعل عند الاطلاق انصراف به طلب وجوبى پيدا كرده و ظهور انصرافى دارد و براى بيان منشأ انصراف سه راه ذكر كرده‌اند :
الف ) غلبهء استعمال : صيغهء افعل غالبا در وجوب استعمال شده و كثرت استعمال سبب انس ذهن با طلب وجوبى گرديده و به درجه‌اى رسيده است كه لفظ حاكى و مرآت براى طلب وجوبى شده است .
ب ) غلبهء وجود : و لو فعل امر در خصوص وجوب كثير الاستعمال نباشد ، ولى در خارج افراد و مصاديق واجب زيادتر هستند و غلبهء وجود سبب انصراف فعل امر به وجوب شده است .